"Η ΕΟΡΤΗ ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΟΠΡΟΣΚΥΝΗΣΕΩΣΚΑΙ ΤΟ ΣΤΑΥΡΙΚΟ ΠΟΛΙΤΕΥΜΑ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗ ΖΩΗ ΤΟΥ ΠΙΣΤΟΥ".

 

Γ΄ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ - «Χαῖρε τῶν Ἀγγέλων τόν βίον ἐμφαίνουσα»

 

«Χαῖρε τῶν Ἀγγέλων τόν βίον ἐμφαίνουσα»

(Χαίρε Παναγία που φανερώνεις με τη ζωή σου τον βίο των Αγγέλων).

Ακούγεται λίγο παράδοξος ο συγκεκριμένος χαιρετισμός, ο οποίος χαρακτηρίζει τη ζωή της Παναγίας ως ζωή αγγελική. Κι όχι γιατί  άνθρωπος Εκείνη μπόρεσε κι έζησε σαν τους Αγγέλους – πολλοί άγιοι και κυρίως όσιοι ασκητές χαρακτηρίζονται επίσης ως ένσαρκοι άγγελοι ή αλλιώς επουράνιοι άνθρωποι, αλλά γιατί η Παναγία υπέρκειται όχι μόνο των Αγγέλων αλλά και των Υψηλοτέρων από αυτούς, ως «ἡ τιμιωτέρα τῶν Χερουβείμ καί ἐνδοξοτέρα ἀσυγκρίτως τῶν Σεραφείμ»! Μία γυναίκα, ένας απλός θεωρούμενος άνθρωπος που έφθασε σε ύψη που ανθρώπινος νους δεν μπορεί όχι να φανταστεί αλλ’ ούτε να υποψιαστεί. Κι όμως ο χαιρετισμός επιμένει: η Παναγία φανέρωσε με τη ζωή της τη ζωή των Αγγέλων – ζούσε ως άγγελος επί της γης, τους οποίους υπερέβη κατά πολύ!

1. Υπάρχει βεβαίως η δυνατότητα πράγματι ένας άνθρωπος να ζήσει ως άγγελος! Ένα ον που η διάνοιά του «ἐκ νεότητος ρέπει ἐπί τα πονηρά ἐπιμελῶς», να φτάσει να πορεύεται στον κόσμο τούτο «τον απατεώνα» ως άσαρκος, απαλλαγμένος δηλαδή από τη βαρύτητα και την παχύτητα του σώματος. Πώς; Μα ασφαλώς λόγω της δύναμης που δίνει ο Ιησούς Χριστός, ο Οποίος ήρθε στον κόσμο, προσέλαβε τον άνθρωπο, καθάρισε τη ζοφωμένη εικόνα Του μέσα σ’ αυτόν, του άνοιξε και πάλι συνεπώς την προοπτική να είναι ένας Θεός μέσα στον κόσμο! Κι αυτό σημαίνει ότι αγγελική ζωή δεν μπορεί να ζήσει ένας μη βαπτισμένος και εκτός της Εκκλησίας ευρισκόμενος άνθρωπος – η αμαρτία τον ωθεί αναγκαστικά στις πονηρές επιλογές και στις ασωτείες του κόσμου, όπως το βλέπουμε στο παράδειγμα του ασώτου υιού της παραβολής, ο οποίος «παρασυνεβλήθη τοῖς κτήνεσι τοῖς ἀνοήτοις καί ὡμοιώθη αὐτοῖς». Ο βαπτισμένος όμως, ο πιστός χριστιανός, λόγω της ενδύσεώς του από τον Χριστό και της ενίσχυσής του από Εκείνον, κατορθώνει το αδύνατο και το καθιστά δυνατό. «Τά ἀδύνατα παρά ἀνθρώποις δυνατά παρά τῷ Θεῷ ἐστι». «Πάντα ἰσχύω ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντί με Χριστῷ», όπως σημειώνει ο μέγας του Χριστού απόστολος Παύλος.

2. Οπότε εν Χριστώ όχι μόνο μπορεί να γίνει άγγελος ο άνθρωπος, αλλά να τους υπερκεράσει, να γίνει όπως είπαμε ένας Θεός επί της γης! Αυτή ήταν η απαρχής προοπτική του ανθρώπου («καθ’ ὁμοίωσιν») με τις δοσμένες από τον Θεό σ’ αυτόν δυνάμεις («κατ’ εἰκόνα»). Κι αυτό κατορθώθηκε αφότου ο Χριστός ήλθε στον κόσμο και επανένταξε εν Αυτώ  τον άνθρωπο και πάλι στην κανονική τροχιά του. Ο χριστιανός μη ξεχνάμε, όταν βρίσκεται στην πορεία του αληθινού προορισμού του, είναι ον που έχει «άπειρες» διαστάσεις. Εικονίζει τον Χριστό και με τη βοήθεια Εκείνου γίνεται κι αυτός ένας άλλος Χριστός. Μία ιδέα της «απειρίας» αυτής μάς δίνει ο απόστολος Παύλος, όταν μαρτυρεί ότι κάθε χριστιανός ως προέκταση του Χριστού – «ἐγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ὑμεῖς τά κλήματα» - περικλείει τους πάντες και τα πάντα στην ύπαρξή του. Αρκεί να έχει ο ίδιος «περικλειστεί» στον Χριστό. «Πάντα ὑμῶν ἐστι», λέει, εἴτε Παῦλος εἴτε Ἀπολλώς εἴτε Κηφᾶς εἴτε κόσμος εἴτε ζωή εἴτε θάνατος εἴτε ἐνεστῶτα εἴτε μέλλοντα, πάντα ὑμῶν ἐστι, ὑμεῖς δέ Χριστοῦ, Χριστός δέ Θεοῦ». Η ανθρωπολογική παγκόσμια εικόνα που δημιουργείται είναι ασύλληπτη, αλλά είναι η πραγματικότητα που βιώνεται από τους αγίους μας, πρωτίστως από την Παναγία μας. Γι’ αυτό και η Παναγία θεωρείται, ως «πλατυτέρα τῶν Οὐρανῶν», η έχουσα την πληρότητα της «βασιλικής ιερωσύνης», δηλαδή της δύναμης να προσεύχεται για όλον τον κόσμο σαν να είναι ο ίδιος της ο εαυτός. Πώς λοιπόν Εκείνη που «λειτουργεί» σαν τον Υιό και Θεό Της να μην είναι υπεράνω και των αγίων αγγέλων και αρχαγγέλων;

3. Και ποια στοιχεία καθορίζουν την αγγελική ζωή που θεωρείται για τον άνθρωπο προϋπόθεση υπέρβασης και της ίδιας της αγγελικής ζωής; Η απόλυτη υπακοή στο θέλημα του Τριαδικού Θεού πρώτον,  η διαρκής δοξολογία του αγίου Ονόματός Του δεύτερον. Αυτό δεν βλέπουμε στη ζωή της Θεοτόκου, αλλά και στη ζωή όλων των αγίων της Εκκλησίας; Το «γενηθήτω τό θέλημά Σου» ή «ἰδού ἡ δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατά τό ρῆμά Σου», και το «δόξα τῷ Θεῷ» ήταν η ζωή και η αναπνοή τους. Είτε παλαιός είτε νεώτερος άγιος μ’ αυτά τα δύο πορευόταν τη ζωή του, όχι κάποιες στιγμές ή κάποιες περιόδους αυτής της ζωής, αλλά συνεχώς και αδιάλειπτα. Κι αξίζει να σημειώσουμε ότι το ένα κατ’ ανάγκην παραπέμπει στο άλλο. Την ώρα δηλαδή που υπακούει κανείς στο θέλημα του Θεού, εκείνη την ώρα ανοίγονται τα χείλη του προς δοξολογία του αγίου Ονόματός Του. Γιατί η υπακοή σημαίνει την ταπείνωση και η ταπείνωση σημαίνει τη δημιουργία «χώρου» στην καρδιά για να αναπαυτεί ο Θεός – μικραίνεις για να ανοιχτείς και να υψωθείς!

4. Κι είναι περιττό να υπενθυμίσουμε ότι η ταπείνωση αυτή αλλά και η δοξολογική θεώρηση του Θεού, σε όρια όμως που υπερβαίνουν κάθε ανθρώπινη έννοιά τους, επισημαίνονται στον ίδιο τον Κύριο Ιησού Χριστό, τον Θεό μας. Θέλουμε να πούμε ότι και οι άγιοι άγγελοι και η Παναγία και όλοι οι άγιοι αποκαλύπτουν με τη ζωή τους το ήθος του ενανθρωπήσαντος Θεού μας. Και ποιο είναι αυτό πέραν του ήθους της απόλυτης ταπείνωσης ως απόλυτης υπακοής στον Θεό Πατέρα; Που σημαίνει: στους αγγέλους και σε όλους τους αγίους τον Χριστό βλέπουμε και αναγνωρίζουμε! Ο απόστολος Παύλος το τονίζει ως το στοιχείο που «σφραγίζει» τον Κύριο. Ο Κύριος «άδειασε τον εαυτό του και έγινε άνθρωπος. Και ταπείνωσε τον εαυτό Του καθώς έγινε υπάκουος στον Πατέρα Του μέχρι θανάτου, θανάτου δε Σταυρού». Υπάκουος ο Δημιουργός, υπάκουοι οι άγιοι άγγελοι, υπάκουοι όλοι οι άγιοι.

Η υπακοή – που δεν έχει καμία σχέση βεβαίως με την έννοια της δουλικότητας και της καταπίεσης – και η συνδεδεμένη με αυτήν δοξολογία του Θεού είναι το μυστήριο που αποκαλύπτει τον Χριστό, που φανερώνει τη ζωή των Αγγέλων και της Παναγίας μας, που ανοίγει ενώπιόν μας την καρδιά των αγίων, δηλαδή όλων των αληθινά πιστών. Ο παραπάνω Χαιρετισμός από την άποψη αυτή ακούγεται ίσως ως ωραίο ποιητικό σχήμα, αλλά μάλλον μοιάζει με δίκοπο μαχαίρι στα χέρια μας. Γιατί μας δείχνει τον μόνο δρόμο της σωτηρίας μας και τη θέαση του «μέλλοντος αἰῶνος» μας.

https://pgdorbas.blogspot.com/2026/03/blog-post_60.html

Τι να θυμάσαι όταν χάνεις την ειρήνη τής ψυχής σου (Στάρετς Ιωσήφ)

 

Μιὰ μοναχὴ τοῦ εἶχε γράψει [στὸν Στάρετς Ἰωσήφ], ἐκθέτοντάς του τὶς στενοχώριες της, τοὺς πειρασμούς της ἀπὸ ἀνθρώπους, καὶ τοὺς λογισμούς της. Τῆς ἀπάντησε ὁ π. Ἰωσήφ:

“Ὅταν οἱ ἁμαρτίες ἢ γενικώτερα οἱ πράξεις τοῦ πλησίον σου σὲ κάνουν νὰ χάνεις τὴν εἰρήνη τῆς ψυχῆς, νὰ θυμᾶσαι τὰ ἑξῆς:

α. Ἡ σκέψη ὅτι πρέπει νὰ φροντίσωμε νὰ διορθώσωμε τοὺς ἄλλους, μᾶς φέρνει πάντοτε ταραχή. Μᾶς κάνει καὶ χάνομε τὴν εἰρήνη τῆς ψυχῆς μας καὶ νευριάζομε. Μὰ ἔτσι ἁμαρτάνομε. Ἡ ἁμαρτία δὲν διορθώνεται μὲ ἁμαρτία. Μὲ τὴν πραότητα διορθώνεται. Καὶ μὲ τὴν μακροθυμία.

β. Ὁ ζῆλος σου νὰ ἐξαφανίσεις τὸ κακὸ ἀπὸ τὶς ψυχὲς τῶν ἄλλων γεμίζοντας πικρία ἐναντίον τους, εἶναι ὁ ἴδιος κακὸς· εἶναι ἁμαρτία· δὲν εἶναι ἀρετή.

γ. Νὰ θυμᾶσαι ὅτι στὸ μάτι σου ἔχει μπεῖ ἕνα μεγάλο δοκάρι. Εἶναι παράλογο καὶ ἁμαρτία, νὰ ἀσχολεῖσαι μὲ τὸ κάρφος (=τὸ μικρὸ σαριδάκι), ποὺ μπῆκε στὸ μάτι τοῦ ἀδελφοῦ σου.

δ. Μερικὲς ἀτέλειες εἶναι σὲ ὅλους μας ἀναπόφευκτες. Καὶ μερικὲς εἶναι σὲ μᾶς ὠφέλιμες. Γιατί μᾶς ὁδηγοῦν σὲ βαθύτερη ταπείνωση. Ἔτσι νὰ τὶς βλέπεις τὶς ἀτέλειες τῶν ἀδελφῶν σου.

ε. Κάνε στόχο σου νὰ μιμεῖσαι τὴν ὑπομονὴ τοῦ Χριστοῦ. Θὰ ἰδεῖς τότε τὴν ἀνυπομονησία σου νὰ χαλιναγωγεῖται. Καὶ ἡ ψυχή σου θὰ γεμίσει εἰρήνη καὶ χαρά.

στ. Σὲ ὅλα πρέπει νὰ φερώμαστε μὲ μακροθυμία. Μακροθυμεῖτε πρὸς πάντας. Ἔχε πραότητα· εἰρήνη· ὑπομονή. Καὶ στρέψε τὸν λογισμό σου, νὰ βλέπεις τὶς κακίες τῶν ἄλλων μὲ ἠρεμία καὶ μὲ γαλήνη.

ζ. Μὴν ἀφήνεις τὸν ἑαυτό σου νὰ ἐνεργεῖ μὲ σαρκικὸ φρόνημα. Μὴν ξεχνᾷς, ὅτι ὁ ἄνθρωπος μὲ σαρκικὸ φρόνημα, καταδικάζει αὐστηρὰ τὰ λάθη τοῦ πλησίον του, παρ’ ὅλο ποὺ πέφτει σ’ αὐτὰ καὶ ὁ ἴδιος.

ἡ. Τίποτε δὲν μᾶς κάνει τόσο ἤρεμους καὶ εἰρηνικοὺς ἔναντι τοῦ πλησίον μας, ὅσο ἡ σιωπή, ἡ ἀγάπη καὶ ἡ προσευχή.

θ. Ἡ συνείδηση εἶπε ὁ π. Ἰωσήφ:

Ἡ συνείδηση εἶναι ξυπνητήρι. Ὅταν σοῦ χτυπήσει, ξύπνα καὶ τρέξε νὰ κάμεις αὐτὸ ποὺ σοῦ θύμισε. Ἂν τὸ κάμεις, θὰ τὴν ἀκοῦς πάντοτε. Θὰ σὲ ξυπνάει τὴν ὥρα ποὺ πρέπει. Μὰ ἂν γιὰ μερικὲς ἡμέρες τῆς κλείσεις τὰ αὐτιά σου, καὶ εἰπεῖς μέσα σου «δὲν βαριέσαι!», τότε τὸ ξυπνητήρι αὐτὸ θὰ πάψεις νὰ τὸ ἀκοῦς· θὰ πάψει νὰ σὲ ξυπνάει.

 

(Από το: «Στάρετς Ἰωσήφ», ἔκδοση Ἱερὰς Μητροπόλεως Νικοπόλεως)

  

(Πηγή ψηφ. κειμένου: orp.gr)

https://alopsis.gr

https://paterikos.blogspot.com/2026/03/blog-post_408.html

Η ΕΜΦΆΝΙΣΗ ΤΟΥ ΚΥΡΊΟΥ ΣΤΟΝ ΆΓΙΟ ΙΩΑΝΝΗ ΤΗΣ ΑΜΦΙΑΛΗΣ

 

Μία ημέρα ήλθε στο Κορωπί η αδελφή της Αννέτας από την Αμφιάλη, η Ευγενία Τριανταφυλίδη, είπε της Αννέτας: «στην γειτονιά μου στον Άγιο Δημήτριο, έχουμε τον προορατικό γέροντα Ιωάννη. Να έλθεις να πάρεις την ευλογία του». Η Αννέτα την άλλη ημέρα κιόλας πήγε στην Αμφιάλη και κτύπησε την πόρτα της μονής του Αγίου Δημητρίου. Προτού ανοίξουν, άκουσε τον γέροντα να προστάζει την καλογριά του. Άνοιξε, είναι η αστυνόμισα από το Κορωπί, πέρασέ την μέσα. Συγκίνηση έπιασε την Αννέτα.

Την πέρασαν μέσα την Αννέτα, την πήγαν στο βάθος δίπλα από το ναό του Αγίου Δημητρίου. Καθιστός ο Άγιος μόλις μπήκε η Αννέτα της είπε: «έλα κοντά μου δούλη του Θεού Αννέτα, να διαβάσω τις αμαρτίες σου στο μέτωπό σου». Μόλις πήγε κοντά του εκείνη συγκινημένη γονάτισε μπροστά του και κλαίγοντας του καταφιλούσε τα χέρια με σεβασμό. Εκείνος της σήκωσε το κεφάλι και κοίταξε το μέτωπό της.  Της είπε: «βλέπω στο μέτωπό σου πολλά ράσα γραμμένα». Και  συνεχίζοντας της λέει: « να πεις στον παπά σας του Αγίου Φανουρίου με το παλαιόν, του ιερομονάχου Ευγένιου, να πάψει να διώχνει τα νεοημερολογήτικα πρόβατα του Θεού, γιατί και εγώ το ίδιο έκανα καθώς με είχε συμβουλέψει ο γέροντας μου. Ώσπου μια νύκτα, την ώρα του κανόνος, μου παρουσιάσθηκε ο Κύριος ημών  Ιησούς Χριστός, δείχνοντάς μου εν οράματι, να έχει δεξιά και αριστερά του πρόβατα, με την διαφορά τα πρόβατα που ήταν αριστερά του ήταν καμμέννα, κατάμαυρα». Ο γέροντας τρόμαξε και ρώτησε, « Κύριε, αριστερά είναι τα ερίφια, πως γίνεται να είναι πρόβατα καμμένα;» Τότε ο Κύριος του είπε αγανακτισμένος: «Αυτά τα καμμένα πρόβατα είναι τα νεοημερολογήτικα παιδιά μου που σου τα στέλνω να τα φωτίσεις και εσύ τα διώχνεις. Θα σου τα ζητήσω εν ημέρα Κρίσεως, διότι δεν είναι δικό σας δικαίωμα το να επαναφέρετε στην γνήσια ορθοδοξία τα νεοημερολογήτικα πρόβατά μου. Αυτό μόνο εγώ το διευθήνω. Εσείς πρέπει να τα δέχεσθε όλα και όσα επιτρέψω εγώ θα γυρίσουν στην ορθή γραμμή της Δόξας μου. Διά τας αμαρτίας του λαού επέτρεψα αυτόν τον διχασμό της εκκλησίας. Εσύ δέξου τα κοντά σου, που σου τα στέλνω. Προστάτευε τα, διότι θα σου τα ζητήσω εν ημέρα Κρίσεως!» «Και ευθύς ο Κύριος χάθηκε, αφήνοντάς  με τρομαγμένο από την αυστηρότητά του».

«Την άλλη ημέρα αμέσως, άνοιξα την εκκλησία μου, για νεοημερολογίτες και παλαιοημερολογίτες. Τώρα έχω τρείς χιλιάδες μαθητές που με έχουν πνευματικό τους πατέρα. Πες λοιπόν στον παπά σας να πάψει να διώχνει τους αδελφούς μας νεοημερολογίτες, και τα άλλα είναι του Θεού δουλειά.

Η Αννέτα μόλις πήγε στο Κορωπί, είπε στον παπά της την εντολή. Ο ιερομόναχος είπε: «θα υπακούσω στην εντολή του, γιατί έχω ακούσει για την αγιοσύνη του». Και άρχισε να αγαπάει όλον τον κόσμο, και να τον εξυπηρετεί, χωρίς να ελέγχει που ανήκουν παλαιό ή νέο. Μέσα σε ένα χρόνο 15 οικογένειες γύρισαν μόνες τους στο παλαιό από την αγάπη που τους έδειξε, χωρίς βία. Όταν πέθανε ο άγιος Ιωάννης, τα νεοημερολογίτικα παιδιά του ήταν τόσα πολλά σαν την θάλασσα.

https://metemorfothis.blogspot.com/2018/01/blog-post_24.html

Ἡ Διακήρυξις τῆς Ἁγιότητος τοῦ Ὁσίου Ἰωάννου τῆς Ἀμφιάλης τοῦ νέου Ἐλεήμονος

Όταν ο Άγιος Ιωάννης της Αμφιάλης έγινε αόρατος στους διώκτες του

Η επίσκεψη του Αγίου Ιωάννη της Αμφιάλης στον Άγιο Ιερώνυμο της Αιγίνης.

Ὁμιλία στὸν Ἅγιο Ἰωάννη τὸν Νέο Ἐλεήμονα ὑπὸ τοῦ Σεβασμιοτάτου κ. Χρυσοστόμου

Ομιλία για τον Άγιο Ιωάννη της Αμφιάλης τον νέο ελεήμων υπό του θεοφιλεστάτου κ. Κλήμεντος

«Χαίρε και συ, γέρων του Θεού»!

 

«Ἔρχονται οἱ ἔχθροί μου καὶ οἱ ἐχθροὶ τοῦ Υἱοῦ μου!»

Ο ομολογιακός και στη συνέχεια μαρτυρικός αγώνας των 26 οσιομαρτύρων της Μονής Ζωγράφου έχει ιδιάζουσα σημασία για εκείνους που επιθυμούν να φυλάξουν τον πολύτιμο μαργαρίτη της ορθοδόξου πίστεως καθαρό και αλώβητο από τις αιρέσεις. Το μαρτύριο τους αποτελεί μνημειώδες παράδειγμα ορθόδοξης ομολογίας, ψυχικής ανδρείας και ακλονήτου σθένους.

Με την σύνοδο που συνεκάλεσε ο πάπας Ουρβανός στην Λυών το 1274, έγινε η πρώτη σοβαρή απόπειρα «ένωσης των Εκκλησιών» ή για να είμαστε ακριβέστεροι, υποδούλωσης των Ορθοδόξων στους Λατίνους. Στην σύνοδο αυτή, συμμετείχαν δυστυχώς και εκπρόσωποι της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας με αρχηγό τον πρώην Πατριάρχη Γερμανό Γ’, λόγω άρνησης του κανονικού Πατριάρχου Ιωσήφ (και του ευσεβούς ποιμνίου του να συμμετάσχει σ’ αυτήν). Η αυτοκρατορική πρεσβεία, που επίσης συμμετείχε, ενεχείρησε στην σύνοδο χωρίς κανένα θεολογικό διάλογο γραπτή ομολογία πίστεως εκ μέρους του λατινόφρονα Μιχαήλ Η’ του Παλαιολόγου βάσει της οποίας η Ορθόδοξη Εκκλησία δέχονταν το πρωτείο του πάπα, την εκπόρευση του Αγίου Πνεύματος και εκ του Υιού καθώς και το καθαρτήριον πύρ.

Μετά την ψευδοσύνοδο της Λυών, ο αυτοκράτορας έθεσε σε εφαρμογή τις αποφάσεις της. Αντικατέστησε τον ανθενωτικό Πατριάρχη Ιωσήφ με τον λατινόφρονα Ιωάννη Βέκκο, διέταξε να εγγραφεί το όνομα του πάπα στα δίπτυχα της Εκκλησίας και κήρυξε επίσημα την ”ένωση των Εκκλησιών” στις 16 Ιανουαρίου του 1275. Οι μοναχοί του Αγίου Όρους, αρχικά απέστειλαν δύο επιστολές (μία στόν αυτοκράτορα και μία στη “Σύνοδο” του Πατριάρχου Ιωάννη Βέκκου) μέσα απο τις οποίες τους συμβούλευαν και ταυτόχρονα τους ήλεγχαν για την πολιτική της “ενώσεως”. Όταν ο Αυτοκράτορας και ο Πατριάρχης Βέκκος παρέλαβαν τις επιστολές, έγιναν έξω φρενών και λαβόντες στρατό ήρθαν στο Άγιον Όρος.

Εκεί άρχισαν να φονεύουν, να πνίγουν και να απαγχονίζουν οποιονδήποτε μοναχό τολμούσε να τους ελέγξει και να αντιταχθεί στα φιλενωτικά τους σχέδια. Πρώτον πάντων εφόνευσαν τον Πρώτον του Αγίου Όρους, π. Κοσμά, ο οποίος βρισκόταν στην Σκήτη των Καρυών. Οι φιλενωτικοί, αφού αρχικά του έκοψαν με τσεκούρι τα δύο πόδια του σεβασμίου Ιερομονάχου, στη συνέχεια έκοψαν και την τιμίαν του κεφαλή. Κατόπιν πάνω σε ένα μάρμαρο αποκεφάλισαν και άλλους πατέρες με το ίδιο φονικό όργανο. Αφού ανεχώρησαν απο τις Καρυές, κατευθύνθηκαν πρός την Ιερά Μονή Ζωγράφου προκειμένου να υποτάξουν όσους μοναχούς κοινοβίαζαν εκεί. Όμως η Κυρία Θεοτόκος δεν άφησε απροειδοποίητους τους δούλους της. Λίγο έξω απο τη Μονή, ασκήτευε μέσα σε ένα κελλάκι ένας πολύ ενάρετος γέροντας. Αυτός νήστευε και αγρυπνούσε τακτικά ενώ είχε την ευλογημένη συνήθεια να λέει πολλές φορές την ημέρα τον Αρχαγγελικό ύμνο, δηλαδή τους Χαιρετισμούς της Παναγίας.

Η συνοδία των λατινοφρόνων πλησίαζε στην Ιερά Μονή. Ο μοναχός κατά την συνηθειά του, έλεγε γονατιστός τους Χαιρετισμούς της Θεοτόκου. Όταν δε έφθασε στον στίχο «Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε» τότε απάντησε η Παναγία από την εικόνα της: «Χαίρε και συ, γέρων του Θεού»! Ο γέροντας τρόμαξε. «Μη φοβού», συνέχισε η φωνή εκ της εικόνος, «αλλ’ απελθών ταχέως εις την Μονήν, ανάγγειλον τοις Αδελφοίς και τω Καθηγουμένω ότι οι εχθροί Εμού και του Υιού Μου επλησίασαν. Όστις ουν υπάρχει ασθενής τω Πνεύματι εν υπομονή κρυβήτω, έως του παρελθήναι πειρασμόν, οι δε στεφάνων μαρτυρικών εφιέμενοι παραμενέτωσαν εν τη Μονή άπελθε ουν ταχέως». Μόλις ο Γέροντας έφθασε στην είσοδο της Μονής είδε παράδοξο πράγμα και εξέστη. Είδε την εικόνα της Θεομήτορος, μπροστά στην οποία συνήθιζε να διαβάζει τους Χαιρετισμούς στο κελλί του, να είναι τοποθετημένη στην πύλη της Μονής. Αφού την προσκύνησε μέχρι εδάφους, την πήρε στα χέρια του και με αυτή πήγε στον ηγούμενο και του είπε καταλεπτώς την υπόθεση. Τότε, άκουσε απο τον γέροντα αυτά ο ηγούμενος της Μονής, Θωμάς, μαζί με άλλους 25 πατέρες, δεν εγκατέλειψαν τον τόπο της ασκήσεως και μετανοίας τους, αλλά παρέμειναν και εμαρτύρησαν.

Ανέβηκαν λοιπόν στον πύργο του Μοναστηριού έτοιμοι για το μαρτύριο και απο εκεί ήλεγξαν τον Λατινόφρονα Πατριάρχη. «Δέν υποτασσόμεθα στην αίρεση», είπαν με μια φωνή, «αλλά δέν αναχωρούμε από την μετανοιά μας». Οι 26 Οσιομάρτυρες δεν άνοιξαν τις πόρτες του Μοναστηριού στους Λατινόφρονες. Τους ζητήθηκε να συλλειτουργήσουν με τουν παπικούς και να αναγνωρίσουν τον πάπα ως κεφαλή όλης της Εκκλησίας και αυτοί απο τον πύργο επάνω απάντησαν ότι κεφαλή της Εκκλησίας είναι ο Χριστός και όχι ο πάπας. «Ευκολώτερα εμείς αποφασίζουμε να πεθάνουμε, παρά να υποχωρήσουμε στα θέματα της ορθοδόξου πίστεως και να αναγνωρίζουμε τον αιρετικό πάπα της Ρώμης ως κεφαλή της Εκκλησίας, ώστε να μολυνθεί αυτός ο τόπος απο την δική σας βία και τυραννία, δεν σας ανοίγουμε τις πόρτες του Μοναστηριού! Φύγετε απ’ εδώ!». Οι δε Λατινόφρονες μαζί με τους Λατίνους απάντησαν με οργή: «Πρέπει λοιπόν να πεθάνετε…»

Τότε, οι Λατίνοι, αφού συγκέντρωσαν πολλά φρύγανα και ξύλα, τα έβαλαν γύρω από τον πύργο, άναψαν μεγάλη φωτιά και τους κατέκαυσαν την 10η Οκτωβρίου του έτους 1274. Οι 26 Οσιομάρτυρες παρέδωσαν τις ψυχές τους στον Δεσπότη Χριστό, ομολογήσαντες μόνον Αυτόν ως κεφαλή της Εκκλησίας και όχι τον πάπα. Τα ονόματα τους είναι: Θωμάς ηγούμενος, Βαρσανούφιος, Κύριλλος, Μιχαίος (ή Μιχαίας), Σίμων, Ιλαρίων, Ιάκωβος, έτερος Ιάκωβος, Ιώβ, Κυπριανός, Σάββας, Μαρτινιανός, Κοσμάς, Σέργιος, Μηνάς, Ιωάσαφ, Ιωαννίκιος, Παύλος, Αντώνιος, Ευθύμιος, Δομέτιος, Παρθένιος και τέσσερις ακόμη μοναχοί που τα ονόματά τους είναι άγνωστα.

 

Από το βιβλίο: «Ἐμφανίσεις καί θαύματα τῆς Παναγίας», Ιεράς Μονής Παρακλήτου. Οι Ζωγραφίτες Οσιομάρτυρες.

https://www.eoneolaia.com/erxontai-oi-exthroi-mou-kai-oi-exthroi-tou-yiou-mou/

H Λειτουργία της Μετανοίας

 

Οσίου Πετρωνίου Ἱερομονάχου, Δικαίου τῆς Ἱερᾶς Σκήτης Τιμίου Προδρόμου

 

 

Ἡ σωματική μετάνοια, τό σκύψιμο τῆς κεφαλῆς μέχρι τό ἔδαφος, εἶναι τό ὁρατό σημεῖο τῆς μετανοίας: μέ τό σκύψιμο ἐξομολογούμεθα τήν πτῶση μας στήν ἁμαρτία, τήν κατάσταση τῆς παρακμῆς στήν ὁποίαν εὑρισκόμεθα. 

Μέ τό ἀνασήκωμα δείχνουμε τήν θέλησή μας νά ὑψωθοῦμε, νά λυτρωθοῦμε ἀπό τήν ἁμαρτία, νά ἀναγεννηθοῦμε ψυχικά. 

 

 Ἀλλά ἡ λέξις μετάνοια (μετά-νοια) σημαίνει καί ἀναγέννηση τοῦ νοῦ, ἀλλαγή, πρᾶξις μετασχηματισμοῦ τοῦ ἁμαρτωλοῦ ἀνθρώπου στόν νέον ἄνθρωπο, πνευματικοποίησις πού συντελεῖται μέ τήν μετάνοια.

Νά, συνεπῶς, τί θαυμαστό πρᾶγμα δείχνει αὐτή ἡ πρακτική τῆς προσευχῆς τοῦ ἁγίου Ἐφραίμ συνοδευομένη ἀπό μετάνοιες: ὅ,τι λέγουμε μέ τό στόμα στήν προσευχή, τό κάνουμε ταυτόχρονα καί μέ τό σῶμα, μέ ὅλη μας τήν ὕπαρξη δηλαδή. Ἀναγνωρίζουμε τήν ἁμαρτωλότητά μας καί πέφτουμε ταπεινά στό ἔδαφος, ἀλλά ἀνασηκωνόμαστε ἀμέσως, δείχνοντας τήν ἐπιθυμία μας γιά γρήγορη διόρθωση.
Εἶναι σάν νά λέγουμε στόν Χριστό: «Κύριε, ξέχασε, πῶς ἔχω πέσει καί πόσο ἀχρεῖος εἶμαι δοῦλος τῶν παθῶν καί ἀποξενωμένος ἀπό Σένα καί ὅλο μου τό σῶμα! Ἀλλά, δέν θέλω νά μείνω ἔτσι. Εἶμαι δικός Σου. Σῶσον με καί κάνε με κατοικία τοῦ Ἁγίου Σου Πνεύματος!»

Ἐδῶ εἶναι κάτι περισσότερο ἀπό προσευχή, εἶναι ἡ ἴδια ἡ πρᾶξις τῆς μετανοίας, ἡ ὁποία μετασχηματίζει καί ἀνανεώνει τόν ἄνθρωπο. Εἶναι μιά πραγματική μεταμόρφωσις, ἡ ὁποία μᾶς ὁδηγεῖ νοερά στήν μεταμόρφωση κατά τήν Θεία Εὐχαριστία ἐπάνω στό Ἱερό Θυσιαστήριο.

Εἶναι ἡ εὐχαριστία τῆς μετανοίας τοῦ ἀνθρώπου. Γιατί ὅπως στήν Θεία Λειτουργία μέ τήν ἐπίκληση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἀπό τόν ἱερέα, ὁ ἄρτος καί ὁ οἶνος πού προσφέρονται, μεταβάλλονται σέ Σῶμα καί Αἷμα τοῦ Κυρίου, ἔτσι ἀκριβῶς καί ἐδῶ: μέ τήν ταπεινή ἱκεσία πρός τόν Θεό, μέ τήν βαθειά μεταμέλεια καί τήν ἀσάλευτη πίστη, ὁ ἁμαρτωλός ἄνθρωπος μεταμορφώνεται σέ πνευματικό ἄνθρωπο.
Καί ὅπως ἡ ἐπίκληση τῆς Θείας Εὐχαριστίας ἀκούεται καί ἱκανοποιεῖται ἀμέσως ἀπό τόν Θεό, ἔτσι ἀκριβῶς καί ἡ ἀναγέννηση μέσω τῆς βαθειᾶς μεταμέλειας συντελεῖται σύντομα. Μᾶς διαβεβαιώνει γι᾿ αὐτό τό ἴδιο τό Ἱερό Εὐαγγέλιο. 

Ὁ Τελώνης ἀναστέναξε ἀπό τά βάθη τῆς ψυχῆς του: «Ἱλάσθητί μοι, τῶ ἁμαρτωλῶ!» καί ἀμέσως διορθώθηκε.
Ὁ ληστής ἐπάνω στόν σταυρό ἔκραξε: «Μνήσθητί μου, Κύριε», καί ἀμέσως ἄκουσε: «Σήμερον μετ᾿ ἐμοῦ ἔση ἐν τῶ παραδείσῳ» (Λουκ. 23, 43). 

Μετά μᾶς διαβεβαιώνουν καί οἱ ἀποκαλύψεις ἀπό τήν ζωή τῶν μεγάλων Ἁγίων: τοῦ Ὁσίου Παύλου τοῦ Ἁπλοῦ, τοῦ ἁγίου Ἀνδρέου τοῦ διά Χριστόν σαλοῦ κ.ἄ. Καί οἱ διδασκαλίες τῶν μεγάλων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μας.

Ἄν ἡ Λειτουργία τῆς Εὐχαριστίας εἶναι λειτουργία φιλανθρωπίας τοῦ Θεοῦ, ἡ Λειτουργία τῆς Μετανοίας εἶναι ἡ ἀνταπόκρισις τοῦ ἀνθρώπου στήν θεϊκή ἀγάπη, μέσω τῆς ὁλοκληρωτικῆς ἀφοσιώσεως στόν Θεό. Καί ὁ Θεός δεχόμενος τήν θυσία τῆς μετανοίας, καθαρίζει καί ἀνανεώνει τόν ἄνθρωπο μέ βαθειά ἀλλαγή.

 «Καί ἐάν ὦσιν αἱ ἁμαρτίαι ὑμῶν ὡς φοινικοῦν, ὡς χιόνα λευκανῶ» (Ἡσ. 1, 18).

 

 Τόσο βαθειά καί ὁλοκληρωτική εἶναι ἡ ἀνανεωτική δύναμη τῆς μετανοίας. Γι᾿ αὐτό καί ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία καθώρισε γιά κάθε χριστιανό μιά ὡρισμένη περίοδο τοῦ ἔτους, τήν ἁγία Τεσσαρακοστή, νά ἀσχολεῖται ἰδιαίτερα μ᾿ αὐτήν τήν καθαρτική καί καθαγιαστική πρᾶξη.

https://proskynitis.blogspot.com/2026/03/h.html

1400 Χρόνια Ακάθιστος Ύμνος: Το αιώνιο "Χαίρε" - κ. Μάριος Δομουχτσής

 

Προσοχή στην οίηση!

 

Έλεγε ο μακαριστός μητροπολίτης Θεσσαλονίκης και Δημητριάδος Μάξιμος όταν τον ρωτούσαν για το λεγόμενο τριήμερο νηστείας στην αρχή της μεγάλης Σαρακοστής, πως θέλει προσοχή διότι σε αρκετούς δημιουργεί οίηση! Προσοχή λοιπόν!

«ΕΠΙΖΩΝΤΕΣ ΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΤΟΥ ΙΕΧΩΒΑ» (HBO): ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΠΟΥ ΣΠΑΖΟΥΝ ΤΗ ΣΙΩΠΗ ΔΕΚΑΕΤΙΩΝ

«Surviving the Jehovah’s Witnesses»

«ΕΠΙΖΩΝΤΕΣ ΤΩΝ ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΤΟΥ ΙΕΧΩΒΑ» (HBO): ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΠΟΥ ΣΠΑΖΟΥΝ ΤΗ ΣΙΩΠΗ ΔΕΚΑΕΤΙΩΝ

Στὶς 20 Φεβρουαρίου 2026, ἡ πλατφόρμα HBO Max κυκλοφόρησε τὸ ντοκιμαντὲρ «Surviving the Jehovah’s Witnesses», μιὰ σειρὰ ποὺ ἔγινε ἀμέσως ἀπὸ τὶς πιὸ συζητημένες θρησκευτικὲς παραγωγὲς τῶν τελευταίων ἐτῶν.

Πρώην μέλη τῶν Μαρτύρων τοῦ Ἰεχωβά — ἄνθρωποι ποὺ γεννήθηκαν μέσα στὴν κοινότητα, μεγάλωσαν σ’ αὐτήν, ἔζησαν τὴ διπλὴ ζωὴ τῆς ἐξωτερικῆς συμμόρφωσης καὶ τῆς ἐσωτερικῆς ἀγωνίας — μιλοῦν γιὰ πρώτη φορὰ δημόσια, χωρὶς νὰ κρύβουν τὸ πρόσωπό τους, γιὰ ὅσα ἔζησαν. (περισσότερα γιὰ τοὺς ΜτΙ μπορείτε νὰ διαβάσετε ἐδῶ)

 «παρέμειναν κρυμμένα γιὰ δεκαετίες»

Σύμφωνα μὲ τὴν ἐπίσημη περιγραφὴ τῆς πλατφόρμας, ἡ σειρὰ φέρνει στὸ φῶς «πλευρὲς τῆς πίστης ποὺ παρέμειναν κρυμμένες γιὰ δεκαετίες». Οἱ ἀφηγήσεις τῶν πρώην μελῶν ἀγγίζουν θέματα ποὺ ἡ ὀργάνωση δὲν συζητᾶ ποτὲ δημόσια: τὴν ὑποχρεωτικὴ προσηλυτιστικὴ δραστηριότητα, τὸν φόβο τοῦ Ἁρμαγεδδῶνος ποὺ ζοῦν τὰ παιδιά, τὸ σύστημα ἀποβολῆς (disfellowshipping) καὶ τοῦ κοινωνικοῦ ἀποκλεισμοῦ (shunning), καὶ καταγγελίες σεξουαλικῆς κακοποίησης ποὺ ἀντιμετωπίστηκαν μέσα στὸ κλειστὸ σύστημα χωρὶς νὰ μαθευτοῦν ἔξω ἀπὸ τὴν ὀργάνωση.

Ἡ σειρὰ περιλαμβάνει καὶ τὴ μαρτυρία ἑνὸς ἐνεργοῦ πρεσβυτέρου τῆς ὀργάνωσης, ποὺ ἐμφανίζεται ἀπέναντι ἀπὸ τὰ πρώην μέλη — στοιχεῖο ποὺ δίνει στὴ σειρὰ μιὰ πολυεπίπεδη δομὴ διαλόγου, ἀποφεύγοντας τὴ μονόπλευρη παρουσίαση.

Ἕνα ἀπὸ τὰ θέματα ποὺ ἐπαναλαμβάνεται μὲ ὀδυνηρὴ κανονικότητα στὶς μαρτυρίες εἶναι ἡ ἐμπειρία τοῦ παιδιοῦ ποὺ μεγαλώνει κάτω ἀπὸ τὴ σκιὰ τῆς ἐπικείμενης «Μεγάλης Θλίψης» καὶ τοῦ Ἁρμαγεδδῶνος. Παιδιὰ ποὺ δὲν πῆγαν στὸ πανεπιστήμιο ἐπειδὴ «ὁ νέος κόσμος εἶναι κοντά». Ἔφηβοι ποὺ δὲν ἔκαναν φιλίες ἔξω ἀπὸ τὴν κοινότητα. Ἄνθρωποι ποὺ ἔφτασαν στὰ τριάντα χωρὶς ἐμπειρίες ποὺ ἄλλοι θεωροῦν δεδομένες.

Χαρακτηριστικὴ εἶναι ἡ μαρτυρία ἀπὸ τὴ σειρά: «Μεγαλώσαμε μαθαίνοντας ὅτι αὐτὸ τὸ σύστημα τελειώνει. Δὲν εἶχε νόημα νὰ σπουδάσεις, νὰ ἐπενδύσεις σὲ μιὰ καριέρα. Ὅταν βγῆκα ἔξω, ἤμουν τελείως ἀνέτοιμος γιὰ τὸν κόσμο.»

«Ἀποκοπή»

Τὸ πιὸ συγκλονιστικὸ κεφάλαιο τῆς σειρᾶς εἶναι ἀναμφίβολα ἐκεῖνο τοῦ κοινωνικοῦ ἀποκλεισμοῦ. Ὅταν κάποιος «ἀφαιρεῖται ἀπὸ τὴν ἐκκλησία» (ὣς τὸ 2024 λεγόταν «disfellowshipped», τώρα ἡ ὀργάνωση χρησιμοποιεῖ τὸν ὅρο «removed from the congregation»), ὅλα τὰ μέλη ὑποχρεοῦνται νὰ τὸν ἀγνοοῦν πλήρως — συμπεριλαμβανομένης τῆς οἰκογένειας.

Μιὰ ἀπὸ τὶς πιὸ σπαρακτικὲς μαρτυρίες στὴ σειρὰ εἶναι αὐτὴ μιᾶς γυναίκας ποὺ ἔπαψε νὰ πιστεύει στὴν ὀργάνωση στὰ εἴκοσί της: «Εἶπα στοὺς γονεῖς μου ὅτι θέλω νὰ φύγω. Ἀπὸ ἐκείνη τὴν ἡμέρα ἡ μητέρα μου δὲν μοῦ ξαναμίλησε. Κυριολεκτικά. Δέκα χρόνια σιωπή. Δὲν μὲ κάλεσε γιὰ τοὺς γάμους τῶν ἀδελφῶν μου. Ἡ κόρη μου δὲν γνωρίζει ποτὲ τὴ γιαγιά της.»

Αὐτὲς οἱ μαρτυρίες δὲν εἶναι μεμονωμένες. Ἡ ἐπιστημονικὴ ἔρευνα ποὺ δημοσιεύθηκε στὸ PMC (National Library of Medicine) τεκμηριώνει πὼς ὁ ἀποκλεισμὸς «ἀπειλεῖ τέσσερις βασικὲς κοινωνικὲς ἀνάγκες: τὴν αἴσθηση ἀνήκειν, τὴν αὐτοεκτίμηση, τὸν ἔλεγχο καὶ τὴν ὕπαρξη νοήματος». Ἕνας ἀπὸ τοὺς συμμετέχοντες στὴν ἔρευνα περιέγραψε τὴν κατάστασή του: «Τρία χρόνια ἐκτὸς κοινότητας, μόλις μερικὲς φορὲς μίλησα μὲ τὴ μητέρα μου. Πῆγα στὸ σπίτι της κλαίγοντας καὶ τῆς εἶπα: “Θέλω μόνο νὰ μοῦ μιλᾶτε.” Κι ἐκείνη μοῦ ἀπάντησε: “Ξέρεις τί πρέπει νὰ κάνεις γιὰ νὰ γυρίσεις.”»

« Σωματικῶς Παρών, Νοερῶς Ἀπών » (PIMO): ἡ διπλὴ ζωή

Ἕνα ἄλλο κεφάλαιο ποὺ ταρακούνησε ἰδιαίτερα τοὺς θεατὲς εἶναι ἡ φαινομενολογία τῆς «διπλῆς ζωῆς» — αὐτὸ ποὺ οἱ πρώην Μάρτυρες ἀποκαλοῦν PIMO (Physically In, Mentally Out): εἶσαι παρὼν στὶς συγκεντρώσεις, χτυπᾶς πόρτες γιὰ νὰ κηρύττεις, χαμογελᾶς στοὺς πρεσβυτέρους — καὶ ταυτόχρονα γνωρίζεις μέσα σου ὅτι δὲν πιστεύεις πιά.

Ἕνας συμμετέχων στὴ σειρὰ εἶπε: «Γιὰ χρόνια ἤμουν ἕνα ζόμπι στὶς συναντήσεις. Ἤξερα ὅτι αὐτὸ εἶναι ψέμα, ἀλλὰ ἡ ἰδέα νὰ χάσω τοὺς γονεῖς μου, τοὺς φίλους μου, τὰ πάντα — μ’ ἔκανε νὰ παγώνω. Δὲν εἶσαι ἐλεύθερος νὰ ἀμφιβάλεις ἐκεῖ μέσα. Ἡ ἀμφιβολία εἶναι ἁμαρτία.»

Ἡ σειρὰ δὲν ἀποφεύγει καὶ τὸ βαρύτερο θέμα μέ τὶς καταγγελίες σεξουαλικῆς κακοποίησης παιδιῶν ποὺ φέρεται νὰ συγκαλύφθηκαν ἐσωτερικά. Σύμφωνα μὲ τὸ TVmaze, «οἱ μαρτυρίες ἀποκαλύπτουν σκοτεινὰ μυστικά, ἀνάμεσά τους ὑποχρεωτικὸ προσηλυτισμὸ καὶ εἰκαζόμενη παιδικὴ κακοποίηση». Πρόκειται γιὰ ζήτημα ποὺ ἔχει ἤδη ἀπασχολήσει δικαστήρια σὲ πολλὲς χῶρες, μὲ πρόστιμα ποὺ φτάνουν τὰ δισεκατομμύρια δολάρια.

Τὸ Reddit: τί λέει ἡ κοινότητα r/exjw

Ἡ μεγαλύτερη διαδικτυακὴ ἔκρηξη συζήτησης ἔγινε στὴν κοινότητα r/exjw τοῦ Reddit, ὅπου συγκεντρώνονται χιλιάδες πρώην Μάρτυρες τοῦ Ἰεχωβά. Ἐκεῖ, ἡ σειρὰ δὲν ἐκλαμβάνεται ἁπλῶς ὡς ντοκιμαντέρ, ἀλλὰ μετατρέπεται σὲ ἕνα εἶδος δημόσιας δικαίωσης ποὺ πολλοὶ ἀνέμεναν χρόνια.

«Χαίρομαι ποὺ τὰ ΜΜΕ ἀρχίζουν ἐπιτέλους νὰ δείχνουν ἐνδιαφέρον γιὰ τὴν ὀργάνωση», γράφει ἕνας χρήστης. «Ἐλπίζω νὰ ἀνοίξουν τὰ μάτια πολλῶν.»

Ἕνας ἄλλος ὅμως ἐκφράζει σκεπτικισμό: «Κανένας πραγματικὰ πιστὸς δὲν θὰ τὴν παρακολουθήσει. Θὰ τοὺς ποῦν ὅτι εἶναι ἀποστατικὴ προπαγάνδα.» Καὶ αὐτὴ ἡ παρατήρηση ἐπαληθεύεται ἀπὸ τὴν ἴδια τὴ λογικὴ τῆς ὀργάνωσης: ἡ ἀποφυγὴ κάθε «ἀρνητικοῦ» ὑλικοῦ γιὰ τοὺς Μάρτυρες εἶναι ὁδηγία ποὺ διδάσκεται συστηματικά.

Σχολιαστὴς παρομοίασε τὴν ἐμπειρία παρακολούθησης μὲ ταινία ψυχολογικοῦ θρίλερ: «Εἶναι σὰν τὸ “Sixth Sense”. Ὅταν ἀποκαλύπτεται ἡ ἀλήθεια, ξαναβλέπεις ὅλη σου τὴ ζωὴ ἀλλιῶς.» Ἄλλος ἀνέφερε: «Γιὰ πολλοὺς ἀπὸ μᾶς αὐτὸ τὸ ντοκιμαντὲρ εἶναι τὸ πρῶτο πράγμα ποὺ μποροῦμε νὰ δείξουμε σὲ κάποιον ἔξω ἀπὸ τὴν κοινότητα καὶ νὰ ποῦμε: “Αὐτὸ εἶναι τί ζοῦσα”.»

Εἶναι χαρακτηριστικὸ ἐπίσης ὅτι πολλοὶ χρήστες ἔγραψαν ὅτι τὰ ψυχολογικὰ προβλήματα μετὰ τὴν ἔξοδο δὲν εἶναι «προσωπικὴ ἀποτυχία» ἀλλὰ φυσικὴ συνέπεια χρόνων ἐλέγχου. Ἡ κοινωνία ποὺ βρίσκεται ἔξω ἀπὸ τὴν ὀργάνωση — ἡ λεγόμενη «κοσμικὴ» κοινωνία — θεωρεῖται ἀπὸ τοὺς ἐνεργοὺς Μάρτυρες ὡς ἐπικίνδυνη καὶ ἁμαρτωλή. Ὅταν λοιπὸν κάποιος φεύγει, δὲν ἔχει ἁπλῶς χάσει τὴ θρησκευτική του κοινότητα. Ἔχει χάσει τὸν κοινωνικό του κόσμο ὁλόκληρο.

Εὔγλωττη εἶναι καὶ ἡ ἐπισήμανση ποὺ κάνουν πολλοὶ χρήστες: ἡ ὀργάνωση πιθανότατα θὰ ἀγνοήσει τελείως τὴ σειρά — ὅπως ἔκανε μὲ παρόμοιες παλαιότερες ἔρευνες τοῦ NBC (2002) καὶ τῆς Oprah Winfrey (2020). Ἡ ἐπίσημη θέση τῆς ὀργάνωσης εἶναι στρατηγική: ἂν ἀπαντᾶς, προσελκύεις τὴν προσοχή.

Ορθόδοξη θεώρηση

Γιὰ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, τὸ δόγμα τῶν Μαρτύρων τοῦ Ἰεχωβά εἶναι αἵρεση — καὶ ὄχι μὲ τὴ σύγχρονη ἔννοια τῆς «παρεκκλίνουσας ἄποψης», ἀλλὰ μὲ τὴν κυριολεκτικὴ πατερικὴ ἔννοια: μιὰ διδασκαλία ποὺ ἀκρωτηριάζει τὴν ἀλήθεια γιὰ τὸ πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ καὶ τὴ σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου. Οἱ Μάρτυρες τοῦ Ἰεχωβά ἀρνοῦνται τὴ Θεότητα τοῦ Υἱοῦ — τὸν παρουσιάζουν ὡς κτίσμα, καὶ ἀπορρίπτουν τὴν Ἁγία Τριάδα, τὴν ἀθανασία τῆς ψυχῆς, τὴ λειτουργικὴ ζωή, τὰ μυστήρια. Ἀπὸ ὀρθόδοξη σκοπιά, δὲν πρόκειται γιὰ «διαφορετικὴ ἐκδοχὴ τοῦ Χριστιανισμοῦ» ἀλλὰ γιὰ ριζικὴ ἀποστροφὴ ἀπ’ αὐτόν.

Αὐτὸ ποὺ ὅμως ἀναδεικνύει τὸ ντοκιμαντὲρ μὲ τρόπο ποὺ δὲν ἐπιτρέπει ἀδιαφορία εἶναι κάτι ἐπιπλέον: ὅτι ἡ ὀργάνωση χρησιμοποιεῖ τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ γιὰ νὰ ἀσκεῖ ἔλεγχο ἐπὶ τῆς ψυχῆς καὶ τῆς κοινωνικῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ φόβος, ὁ ἐκβιασμὸς τῆς οἰκογενειακῆς ἀγάπης, ἡ ἀπαγόρευση τῆς ἀμφιβολίας — ὅλα αὐτὰ δὲν εἶναι τυχαῖες παθολογίες μιᾶς ἐκτροπῆς· εἶναι δομικὰ χαρακτηριστικὰ ἑνὸς συστήματος θρησκευτικοῦ ὁλοκληρωτισμοῦ.

Ὁ Κύριος εἶπε «ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς» (Ἰω. 8:32). Ἡ ἀληθινὴ πίστη δὲν κρατᾶ τὸν πιστὸ ὅμηρο μέσω φόβου ἀποκλεισμοῦ καί τρομοκρατίας, δὲν κόβει τοὺς δεσμοὺς αἵματος, δὲν ἀπαιτεῖ τὴν ἄρνηση τῆς πραγματικότητας. Εἶναι ἀποκαλυπτικὸ ὅτι ἡ Ἐκκλησία — ἡ Μία, Ἁγία, Καθολικὴ καὶ Ἀποστολικὴ — δὲν ἔχει ποτὲ ἀνάγκη τέτοιων μηχανισμῶν ἐλέγχου γιὰ νὰ κρατήσει τὸ ποίμνιό της. Ἀντίθετα, ἡ Ἐκκλησία προσκαλεῖ σὲ ἐλεύθερη κοινωνία, προσφέρει τὴ δυνατότητα τῆς μετανοίας χωρὶς κοινωνικὸ κόστος, καὶ θεωρεῖ τὴν ἀμφιβολία ὄχι ἁμαρτία ἀλλὰ ἀφετηρία εἰλικρινοῦς ἀναζήτησης.

Αὐτὸ εἶναι τελικῶς καὶ τὸ μεγάλο ἀπολογητικὸ δίδαγμα ποὺ προσφέρει ἕνα ντοκιμαντὲρ σὰν αὐτό: ἡ σύγκριση δὲν χρειάζεται ἐπιχειρήματα. Ἀρκεῖ νὰ δεῖ κανεὶς δίπλα-δίπλα τὴ μητέρα ποὺ δὲν μίλησε στὴν κόρη της δέκα χρόνια «γιὰ τὸ καλό της», καὶ τὴν εἰκόνα τῆς Παναγίας ποὺ κρατᾶ τὸν Υἱό της — καὶ νὰ καταλάβει ποιά εἶναι ἡ ἀγάπη ποὺ δὲν φοβᾶται.

Ἡ σειρὰ αὐτή, παρὰ τὴν προέλευσή της ἀπὸ κοσμικὸ παραγωγό, λειτουργεῖ ὡς ἀφυπνιστικὸ κάλεσμα γιὰ κάθε χριστιανὸ ποὺ νοιάζεται γιὰ τοὺς ἀνθρώπους γύρω του — ὥστε νὰ μπορεῖ νὰ ἀναγνωρίσει τὰ σημάδια, νὰ μὴν ἀδιαφορήσει ὅταν βλέπει κάποιον παγιδευμένο, καὶ νὰ προσφέρει αὐτὸ ποὺ ἡ ὀρθόδοξη πνευματικότητα ἔχει πάντοτε: τὴ θεραπεία τοῦ ἀνθρώπου μέσω τῆς ἀγάπης, τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς χάριτος τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Πηγές

•Surviving the Jehovah’s Witnesses — HBO Max (ἐπίσημη σελίδα)

•Hulu — ἐπίσημη περιγραφὴ σειρᾶς

•TVmaze — Surviving the Jehovah’s Witnesses

•Reddit r/exjw — κοινότητα πρώην Μαρτύρων

•Reddit — Surviving the Jehovah’s Witnesses (νήμα συζήτησης)

•JWfacts — Shunning & Disfellowshipping

•JWfacts — Ἐμπειρίες πρώην Μαρτύρων (shunning)

•PMC / National Library of Medicine — «What Happens to Those Who Exit Jehovah’s Witnesses»

•Bitter Winter — Disfellowshipping and Shunning

Ι.Ν. Αγίων Ταξιαρχών Ιστιαίας. https://www.entaksis.gr/surviving-the-jehovahs-witnesses/

https://aktines.blogspot.com/2026/02/hbo-httpswwwentaksisgr.html

Περὶ γαστριμαργίας (Διὰ τὴν ὀνομαστὴν δέσποιναν, τὴν πονηρὰν κοιλίαν) (Αγ. Ιωάννου της Κλιμακος)

 

ΛΟΓΟΣ ΔΕΚΑΤΟΣ ΤΕΤΑΡΤΟΣ Περὶ   γαστριμαργίας (Διὰ τὴν ὀνομαστὴν δέσποιναν, τὴν πονηρὰν κοιλίαν) ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ   τώρα νὰ ὁμιλήσωμε περὶ κοιλίας, ἀπεφασίσαμε πάλι, ὅπως καὶ σὲ ὅλα τὰ ἄλλα   θέματα, νὰ στρέψωμε τὴν φιλοσοφία μας ἐναντίον μας. Διότι εἶναι ἀξιοθαύμαστο ἐὰν   ἀπηλλάγη κανεὶς ἀπὸ αὐτήν, πρὶν κατοικήση τὸν τάφο. 2.   Γαστριμαργία εἶναι ἡ ὑποκριτικὴ συμπεριφορὰ τῆς κοιλίας, ἡ ὁποία, ἐνῷ εἶναι   χορτασμένη, φωνάζει πὼς εἶναι ἐνδεής· καὶ ἐνῷ εἶναι παραφορτωμένη μέχρι   διαρρήξεως, ἀνακράζει ὅτι πεινᾶ. Γαστριμαργία εἶναι ἡ δημιουργὸς τῶν   καρυκευμάτων, ἡ πηγὴ τῶν τέρψεων τοῦ λάρυγγος. Ἐσὺ ἔκλεισες τὴν φλέβα (τῶν ἡδονικῶν   ἀπαιτήσεών της), ἀλλὰ αὐτὴ ξεπρόβαλε ἀπὸ ἄλλο μέρος. Τὴν ἔφραξες καὶ τούτη, ἀλλὰ   καινούργια ἀνοίχθηκε. Γαστριμαργία εἶναι μία ἀπάτη τῶν ὀφθαλμῶν. Καθ᾿ ἣν   στιγμὴν κάποιος τρώγει τὸ μέτριο σὲ ποσότητα φαγητό του, ἡ γαστριμαργία τὸν   κάνει νὰ σκέπτεται, πῶς νὰ ἦταν δυνατὸ νὰ καταβροχθίση διὰ μιᾶς τὰ σύμπαντα. 3.   Ὁ χορτασμὸς ἀπὸ φαγητὰ εἶναι πατὴρ τῆς πορνείας· ἡ θλίψις δὲ τῆς κοιλίας εἶναι   πρόξενος τῆς ἁγνότητος. Ἐκεῖνος ποὺ ἐκολάκευσε τὸν λέοντα, πολλὲς φορὲς τὸν ἡμέρωσε.   Ἐκεῖνος ὅμως ποὺ περιποιήθηκε τὴν σάρκα, περισσότερο τὴν ἐξαγρίωσε. 4.   Χαίρεται ὁ Ἰουδαῖος τὸ Σάββατο ἢ τὶς ἑορτές, καὶ ὁ γαστρίμαργος μοναχὸς τὸ   Σάββατο καὶ τὴν Κυριακή. Ἀπὸ καιρὸ ὑπολογίζει τὸ Πάσχα καὶ ἀπὸ πολλὲς ἡμέρες ἑτοιμάζει   τὰ φαγητά. Ὁ δοῦλος τῆς κοιλίας σκέπτεται μὲ τί εἴδους φαγητὰ θὰ ἑορτάση, ὁ δὲ   δοῦλος τοῦ Θεοῦ μὲ τί χαρίσματα θὰ πλουτήση. Ὁ κοιλιόδουλος, ὅταν ἔλθη   κάποιος ξένος, συνέχεται ὁλόκληρος ἀπὸ τὴν ἀγάπη -ἀγάπη ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὴν   γαστριμαργία- καὶ θεωρεῖ ὡς ἀναψυχὴ τοῦ ἀδελφοῦ τὴν ἰδική του κατάλυσι! Ἐπὶ   παρουσίᾳ ὡρισμένων ἄλλων ἀπεφάσισε τὴν κατάλυσι οἴνου, καὶ νομίζοντας πὼς   κρύβει τὴν ἀρετή του, ὑποδουλώθηκε στὸ πάθος του. 5.   Ἐχθρεύεται πολλὲς φορὲς ἡ κενοδοξία πρὸς τὴν γαστριμαργία καὶ ἀντιμάχονται γιὰ   τὴν κατοχὴ τοῦ ἀθλίου μοναχοῦ σὰν νὰ πρόκειται γιὰ ἀγοραστὸ δοῦλο. Ἡ μὲν   γαστριμαργία τὸν ὠθεῖ στὴν κατάλυσι, ἡ δὲ κενοδοξία του συνιστᾶ τὴν ἐπίδειξι   τῆς ἀρετῆς του, ἀλλὰ ὁ σοφὸς μοναχὸς θὰ τὶς ἀποφύγη καὶ τὶς δυὸ διώχνοντας στὴν   κατάλληλη ὥρα τὴν μία μὲ τὴν βοήθεια τῆς ἄλλης. 6.   Ὅταν ἡ σάρκα σφριγᾶ, ἂς φυλάξωμε τὴν ἐγκράτεια παντοῦ καὶ πάντοτε. Ὅταν δὲ ἠρεμῆ   -πράγμα ποὺ δὲν πιστεύω ὅτι κατορθώνεται πρὸ τοῦ τάφου- ἂς ἀποκρύψωμε τὴν ἐργασία   μας. 7.   Εἶδα ἡλικιωμένους ἱερεῖς νὰ ἐμπαίζωνται ἀπὸ τοὺς δαίμονες καὶ νὰ δίνουν εὐλογία   σὲ νέους, ποὺ δὲν ἐξηρτῶντο πνευματικῶς ἀπὸ αὐτούς, νὰ καταλύσουν σὲ ἐπίσημο   τραπέζι κρασὶ καὶ ὅ, τι ἄλλο. Ἐὰν μὲν οἱ ἱερεῖς αὐτοὶ ἔχουν ἐν Κυρίῳ καλὴ   μαρτυρία, ἂς κάνωμε μετρία κατάλυσι. Ἐὰν ὅμως εἶναι ἀμελεῖς, ἂς μὴ λάβωμε   καθόλου ὑπ᾿ ὄψιν μας τὴν εὐλογία τους, καὶ μάλιστα ἐὰν τύχη καὶ μαχώμεθα ἐναντίον   σαρκικῆς πυρώσεως. 8.   Ἐνόμισε ὁ θεήλατος Εὐάγριος (1)   ὅτι ἔγινε σοφώτερος τῶν σοφῶν καὶ στὴν μορφὴ καὶ στὸ περιεχόμενο τῶν λόγων   του. Ἀπατήθηκε ὅμως ὁ ταλαίπωρος καὶ φάνηκε ἀνοητότερος τῶν ἀνοήτων καὶ σὲ   πολλὰ ἄλλα ζητήματα καὶ σ᾿ αὐτό. Ἐδίδαξε: «Ὁσάκις ἡ ψυχὴ ἐπιθυμεῖ ποικίλα   φαγητά, ἂς θλίβεται μὲ ἄρτον μόνο καὶ ὕδωρ». Εἶναι δὲ ἡ προσταγή του αὐτὴ σὰν   νὰ προτρέπης ἕνα παιδὶ ν᾿ ἀνεβῆ μὲ ἕνα βῆμα ὅλη τὴν σκάλα. Ἐμεῖς   ὅμως, ἀντικρούοντες τὸν ὁρισμό του, ὡς ἑξῆς ὁρίζουμε: Ὅταν ἐπιθυμοῦμε τὰ   διάφορα φαγητά, ζητοῦμε κάτι ποὺ εἶναι μέσα στὴν φύσι μας. Γι᾿ αὐτὸν τὸν λόγο   ἂς χρησιμοποιήσωμε ἕνα τέχνασμα πρὸς τὴν πολυμήχανη κοιλία, καὶ μάλιστα ἂν δὲν   μᾶς ἀπειλῆ βαρύτατος πόλεμος ἢ δὲν ὑπάρχη πένθος ἢ κανὼν γιὰ προηγούμενες   σοβαρὲς πτώσεις. Ἂς κόψωμε πρῶτα τὰ λιπαρά, ἔπειτα τὰ ἐρεθιστικὰ καὶ ἔπειτα τὰ   εὔγευστα. 9.   Ἂν σοῦ εἶναι εὔκολο, δίδε στὴν κοιλία σου τροφὴ χορταστικὴ καὶ εὐκολοχώνευτη,   ὥστε μὲ τὸν χορτασμὸ νὰ ἱκανοποιήσουμε τὴν ἀχόρταστη ὄρεξί της, ἐνῷ μὲ τὴν   σύντομη χώνευσι νὰ σωθοῦμε ἀπὸ τὴν σαρκικὴ πύρωσι σὰν ἀπὸ μάστιγα. Ἂς ἐξετάσωμε,   καὶ θὰ βροῦμε πὼς τὰ περισσότερα ἀπὸ τὰ φαγητὰ ποὺ «φουσκώνουν» ἐρεθίζουν τὴν   σάρκα. 10.   Νὰ γελᾶς μὲ τὸν δαίμονα ποὺ σοῦ ὑποβάλλει μετὰ τὸ δεῖπνο νὰ ἀφήσης γιὰ τὴν ἑπόμενη   ἡμέρα τοὺς κανόνες τῶν προσευχῶν σου, διότι θὰ ἔλθη ἡ ἐνάτη ὥρα τῆς ἑπομένης,   καὶ δὲν θὰ ἔχη τηρηθῆ ἡ συμφωνία τῆς προηγουμένης. 11.   Ἄλλη εἶναι ἡ ἐγκράτεια ποὺ ἁρμόζει σὲ ὅσους δὲν ἔχουν δοκιμάσει μεγάλες   πτώσεις καὶ ἄλλη σὲ ὅσους ἔχουν ὑποπέσει σ᾿ αὐτές. Οἱ μὲν πρῶτοι ἔχουν ὡς   γνώμονα τὴν σαρκικὴ κίνησι, οἱ δὲ δεύτεροι ἀντιμετωπίζουν τὸ θέμα μὲ   σκληρότητα καὶ ἀδιαλλαξία μέχρι θανάτου. Καὶ οἱ μὲν προσπαθοῦν νὰ   διαφυλάττουν πάντοτε τὴν σωφροσύνη τοῦ νοῦ, ἐνῷ οἱ δὲ ἐξευμενίζουν τὸν Θεὸν μὲ   τὴν σκυθρωπότητα τῆς ψυχῆς καὶ μὲ τὴν θλίψι τῆς σαρκός. 12.   Ὁ καιρὸς τῆς εὐφροσύνης καὶ τῆς «παρακλήσεως» στὸν τέλειο μοναχὸ εἶναι καιρὸς   ἀμεριμνίας, στὸν ἀγωνιστὴ καιρὸς πάλης καὶ στὸν ἐμπαθῆ «ἑορτῶν ἑορτὴ καὶ   πανήγυρις πανηγύρεων». 13.   Ὄνειρα γύρω ἀπὸ τροφὲς καὶ φαγητὰ συναντῶνται στὴν καρδία τῶν γαστριμάργων,   καὶ ὄνειρα γύρω ἀπὸ τὴν κόλασι καὶ τὴν Κρίσι συναντῶνται στὴν καρδία τῶν μετανοούντων. 14.   Κυριάρχησε στὴν κοιλία σου, πρὶν κυριαρχήση αὐτὴ πάνω σου, καὶ τότε θὰ ἀναγκασθῆς   νὰ νηστεύης γεμάτος καταισχύνη. Αὐτὸ ποὺ εἶπα τὸ καταλαβαίνουν ἐκεῖνοι ποὺ ἔπεσαν   στὸν ἀκατανόμαστο βόθρο (2).   Ὅσοι εἶναι εὐνοῦχοι – (κατὰ πνεῦμα εὐνοῦχοι – πρβλ. Ματθ. ιθ´ 12) – δὲν ἐγνώρισαν   τὸ ἁμάρτημα αὐτό. 15.   Ἂς περικόψωμε τὶς ἀπαιτήσεις τῆς κοιλίας μὲ τὴν σκέψι τοῦ αἰωνίου πυρός.   Μερικοὶ ποὺ ὑπετάγησαν σ᾿ αὐτὴν ἔφθασαν στὴν ἀνάγκη στὸ τέλος νὰ ἀποκόψουν τὰ   μέλη τοῦ σώματός τους, καὶ ἀπέθαναν ἔτσι σωματικὰ καὶ ψυχικά. Ἂς ἐρευνήσωμε,   καὶ ὁπωσδήποτε θὰ διαπιστώσωμε πὼς τὰ ἠθικά μας ναυάγια προέρχονται μόνο ἀπὸ   τὴν γαστριμαργία. 16.   Ὁ νοῦς τοῦ νηστευτοῦ προσεύχεται καθαρὰ καὶ προσεκτικά, τοῦ δὲ ἀκρατοῦς εἶναι   γεμάτος ἀπὸ ἀκάθαρτες εἰκόνες. Ὁ χορτασμὸς τῆς κοιλίας ἐξήρανε τὶς πηγὲς τῶν   δακρύων. Ὅταν ὅμως αὐτὴ ἀπεξηράνθη, ἐδημιούργησε τὰ ὕδατα τῶν δακρύων. 17.   Ἐκεῖνος ποὺ περιποιεῖται τὴν κοιλία του καὶ ἀγωνίζεται νὰ νικήση τὸ πνεῦμα τῆς   πορνείας, ὁμοιάζει μὲ ἐκεῖνον ποὺ προσπαθεῖ νὰ σβήση μεγάλη φωτιὰ μὲ λάδι. Ὅταν   θλίβεται ἡ κοιλία ταπεινοῦται ἡ καρδία. Ὅταν ὅμως δέχεται περιποιήσεις,   θεριεύουν καὶ ἀλαζονεύονται οἱ λογισμοί. 18.   Ἐξέταζε τὸν ἑαυτόν σου τὴν πρώτη ὥρα τῆς ἡμέρας καὶ τὸ μεσημέρι καὶ τὴν   τελευταία πρὸ τοῦ φαγητοῦ, καὶ θὰ κατανοήσης ἔτσι τὴν ὠφέλεια τῆς νηστείας. Τὸ   πρωὶ (ποὺ δὲν πεινᾶς) οἱ λογισμοὶ σκιρτοῦν καὶ περιπλανῶνται ἐδῶ κι ἐκεῖ, κατὰ   τὴν ἕκτη ὥρα ἀτονοῦν κάπως, καὶ κατὰ τὸ ἡλιοβασίλεμα ἔχουν ἐντελῶς ταπεινωθῆ. 19.   Θλίβε τὴν κοιλία καὶ ὁπωσδήποτε θὰ κλείσης καὶ τὸ στόμα· διότι ἡ γλώσσα ἰσχυροποιεῖται   ἀπὸ τὰ πολλὰ φαγητά. Νὰ πυγμαχῆς συνεχῶς ἐναντίον της καὶ νὰ ἐπαγρυπνῆς συνεχῶς   ἐπάνω της. Ἐὰν ἐσὺ κοπιάσης ὀλίγο, ἀμέσως καὶ ὁ Κύριος σὲ βοηθεῖ. 20.   Ὅσο χρησιμοποιοῦνται καὶ μαλακώνουν οἱ ἀσκοί, τόσο αὐξάνουν στὴν   χωρητικότητα. Ὅταν ὅμως μείνουν περιφρονημένοι καὶ ἀχρησιμοποίητοι, θὰ   μαζέψουν καὶ δὲν θὰ χωροῦν τόσο πολύ. 21.   Ἐκεῖνος ποὺ καταπιέζει τὴν κοιλία μὲ πολλὰ φαγητά, ἐπλάτυνε τὰ ἔντερα, ἐνῷ ἐκεῖνος   ποὺ τῆς ἐναντιώνεται, τὰ ἐστένευσε. Καὶ ὅταν αὐτὰ ἐστένευσαν, δὲν χρειάζονται   πολλὰ φαγητά, ὁπότε κατὰ φυσικὸ τρόπο μαθαίνομε νὰ νηστεύωμε. 22.   Ἡ δίψα πολλὲς φορὲς ἐσταμάτησε τὴν δίψα. Εἶναι ὅμως δυσχερὲς καὶ ἀκατόρθωτο μὲ   τὴν πείνα νὰ περικοπῆ ἡ πείνα. Ὅταν σὲ νικήση ἡ κοιλία, δάμαζέ την μὲ   σωματικοὺς κόπους. Καὶ ἂν αὐτὸ σοῦ εἶναι ἀδύνατο διὰ λόγους ἀσθενείας,   πάλαιψε ἐναντίον της μὲ τὴν ἀγρυπνία. 23.   Ὅταν βαραίνουν οἱ ὀφθαλμοί, πιάσε τὸ ἐργόχειρο. Ἐὰν ὅμως ὁ ὕπνος ἔχη φύγει, μὴ   τὸ πιάνης, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προσηλώσης τὸν νοῦ σου στὸν Θεὸν καὶ στὸν   μαμωνᾶ (Ματθ. στ´ 24), δηλαδὴ στὸν Θεὸ καὶ στὸ ἐργόχειρο. 24.   Γνώριζε ὅτι πολλὲς φορὲς ὁ δαίμων τῆς γαστριμαργίας ἔρχεται καὶ κάθεται ἐπάνω   στὸ στομάχι, καὶ κάνει ὥστε νὰ μὴ χορταίνει ὁ ἄνθρωπος, ἔστω καὶ ἂν φάγη ὁλόκληρη   τὴν Αἴγυπτο καὶ πιῆ ὁλόκληρο τὸν Νεῖλο. Μετὰ τὸ φαγητὸ φεύγει ὁ ἀνόσιος καὶ μᾶς   στέλνει τὸν δαίμονα τῆς πορνείας, ἀφοῦ τοῦ περιέγραψε τὸ συμβάν. «Νὰ τὸν   συλλάβης, τοῦ λέγει, νὰ τὸν συλλάβης, νὰ τὸν ζαλίσης. Καθὼς ἡ κοιλία του εἶναι   παραφορτωμένη, δὲν θὰ κουρασθῆς πολύ». Καὶ ἐκεῖνος μόλις ἦλθε χαμογέλασε. Καὶ   ἀφοῦ μᾶς ἔδεσε «χειροπόδαρα» μὲ τὸν ὕπνο, ἔπραξε ὅλα ὅσα θέλησε   καταλερώνοντας σῶμα καὶ ψυχὴ μὲ μολυσμοὺς καὶ φαντασίες καὶ ἐκκρίσεις.   Θαυμαστὸ πράγμα! Νὰ βλέπης ἀσώματο νοῦ νὰ μολύνεται καὶ νὰ σκοτίζεται ἀπὸ τὸ   σῶμα· καὶ πάλι διὰ μέσου του πηλίνου σώματος τὸν ἄϋλο νοῦ νὰ καθαρίζεται καὶ   νὰ λεπτύνεται! 25.   Ἐὰν ὑποσχέθηκες στὸν Χριστὸν νὰ βαδίζης τὴν στενὴ καὶ τεθλιμμένη ὁδό,   στενοχώρησε τὴν κοιλία. Διότι ὅταν αὐτὴ δέχεται περιποιήσεις καὶ πλατύνεται,   τότε ἐσὺ ἀθέτησες τὶς ὑποσχέσεις. 26.   Σύνελθε! Καὶ θὰ ἀκούσης τὸν Χριστὸν νὰ λέγη: «Πλατεία καὶ εὐρύχωρος ἡ ὁδὸς τῆς   κοιλίας, ἡ ἀπάγουσα εἰς τὴν ἀπώλειαν τῆς πορνείας· καὶ πολλοὶ εἰσὶν οἱ εἰσπορευόμενοι   ἐν αὐτῇ. Τὶ στενὴ ἡ πύλη καὶ τεθλιμμένη ἡ ὁδὸς τῆς νηστείας, ἡ εἰσάγουσα εἰς   τὴν ζωὴν τῆς ἁγνείας· καὶ ὀλίγοι εἰσὶν οἱ εἰσερχόμενοι δι᾿ αὐτῆς» (πρβλ.   Ματθ. ζ´ 13-14). 27.   Ἀρχηγὸς τῶν δαιμόνων εἶναι ὁ πεσῶν Ἑωσφόρος, καὶ ἀρχηγὸς τῶν παθῶν ὁ λαιμὸς τῆς   κοιλίας. 28.   Ὅταν λάβης θέσι σὲ πλούσιο τραπέζι, φέρε ἐμπρός σου τὴν μνήμη τοῦ θανάτου καὶ   τῆς Κρίσεως· ἴσως ἔτσι νὰ συγκρατήσης ὀλίγο τὸ πάθος. Καὶ ἐνῷ πίνεις, μὴ   παύσης νὰ θυμᾶσαι τὸ ὄξεος καὶ τὴν χολὴ τοῦ Δεσπότου σου. Ἔτσι ἢ θὰ ἐγκρατευθῆς   ἢ τουλάχιστον, ἂν δὲν ἐγκρατευθῆς, θὰ ταπεινωθῆς ἀναστενάζοντας (συγκρίνοντας   τὴν πολυφαγία σου μὲ τὸ πάθος τοῦ Χριστοῦ). 29.   Μὴ πλανᾶσαι! Οὔτε ἀπὸ τὴν δουλεία τοῦ Φαραὼ πρόκειται νὰ ἐλευθερωθῆς οὔτε τὸ ἄνω   Πάσχα θὰ ἀντικρύσης, ἐὰν δὲν γευθῆς παντοτεινᾶ πικρίδες καὶ ἄζυμα. Πικρίδες εἶναι   ἡ βία καὶ κακοπάθεια τῆς νηστείας, καὶ ἄζυμα τὸ χωρὶς φυσίωσι φρόνημα (3). 30.   Ἂς ἑνωθῆ μὲ τὴν ἀναπνοή σου ὁ λόγος τοῦ Ψαλμῳδοῦ: «Ὅταν μὲ ἐνωχλοῦσαν οἱ   δαίμονες, ἐφοροῦσα πένθιμο ἔνδυμα καὶ ἐταπείνωνα μὲ νηστεία τὴν ψυχή μου καὶ ἡ   προσευχή μου εἶχε κολληθῆ στοὺς κόλπους τῆς ψυχῆς μου» (πρβλ. Ψαλμ. λδ´ 13). 31.   Ἡ νηστεία εἶναι βία φύσεως καὶ περιτομὴ τῶν ἡδονῶν τοῦ λάρυγγος, ἐκτομὴ τῆς   σαρκικῆς πυρώσεως, ἐκκοπὴ τῶν πονηρῶν λογισμῶν, ἀπελευθέρωσις ἀπὸ μολυσμοὺς ὀνείρων,   καθαρότης προσευχῆς, φωτισμὸς τῆς ψυχῆς, διαφύλαξις τοῦ νοῦ, διάλυσις τῆς   πωρώσεως, θύρα τῆς κατανύξεως, ταπεινὸς στεναγμός, χαρούμενη συντριβή,   σταμάτημα τῆς πολυλογίας, ἀφορμὴ ἡσυχίας, φρουρὸς τῆς ὑπακοῆς, ἐλαφρότης τοῦ ὕπνου,   ὑγεία τοῦ σώματος, πρόξενος τῆς ἀπαθείας, ἄφεσις τῶν ἁμαρτημάτων, θύρα καὶ ἀπόλαυσις   τοῦ παραδείσου. 32.   Ἂς συλλάβωμε καὶ ἂς ἀνακρίνωμε καὶ αὐτὸν τὸν ἐχθρὸν -προπαντὸς αὐτόν- ποὺ εὑρίσκεται   ἐπικεφαλῆς ὅλων τῶν ἐπικινδύνων ἐχθρῶν μας. Αὐτὸν ποὺ εἶναι ἡ θύρα τῶν παθῶν,   ἡ πτῶσις τοῦ Ἀδάμ, ἡ ἀπώλεια τοῦ Ἠσαῦ, ὁ ὄλεθρος τῶν Ἰσραηλιτῶν, ἡ ἀσχημοσύνη   τοῦ Νῶε, ἡ προδοσία τῶν Γομόρρων, ἡ κατηγορία τοῦ Λώτ, ἡ ἐξολόθρευσις τῶν υἱῶν   τοῦ ἱερέως Ἠλεῖ, ὁ καθοδηγητὴς πρὸς τοὺς μολυσμούς. Ἂς τὴν ἀνακρίνωμε -τὴν   γαστριμαργία- ἀπὸ ποῦ γεννᾶται, ποιοὶ εἶναι οἱ ἀπόγονοί της, ποιὸς εἶναι αὐτὸς   ποὺ τὴν συντρίβει καὶ ποιὸς αὐτὸς ποὺ τὴν ἐξολοθρεύει τελείως. «Λέγε   μας, ὦ τύραννε ὅλων τῶν ἀνθρώπων, σὺ ποὺ τοὺς ἐξαγοράζεις ὅλους μὲ τὸ χρυσάφι   τῆς ἀπληστίας, ἀπὸ ποῦ εἰσέρχεσαι μέσα μας; Καὶ τί ἐν συνεχείᾳ συνηθίζεις νὰ   γεννᾶς ἐκεῖ; Καὶ πῶς μποροῦμε νὰ ἐπιτύχωμε τὴν ἔξοδό σου καὶ ἀπομάκρυνσι ἀπὸ ἐμᾶς»; Ἐκείνη   δὲ ταλαιπωρημένη ἀπὸ τὶς ὕβρεις αὐτές, γεμάτη μανία καὶ ἀγριότητα μᾶς ἀποκρίθηκε   τυραννικά: «Γιατί   μὲ ὀνειδίζετε σεῖς ποῦ εἶσθε ὑπόλογοι ἀπέναντί μου; Καὶ πῶς φροντίζετε νὰ μὲ ἀποχωρισθῆτε,   ἐνῷ ἐγὼ εἶμαι ἐκ φύσεως συνδεδεμένη μαζὶ σάς; Θύρα γιὰ μένα εἶναι ἡ φύσις τῶν   φαγητῶν. Αἰτίας τῆς ἀπληστίας μου εἶναι ἡ συνεχὴς χρῆσις. Ἀφορμὴ δὲ τῆς ἐπικρατήσεως   τοῦ πάθους μου εἶναι ἡ προϋπάρχουσα συνήθεια, ἡ ἀναισθησία τῆς ψυχῆς καὶ ἡ   λησμοσύνη τοῦ θανάτου. »   Καὶ πῶς ζητεῖτε νὰ μάθετε τὰ ὀνόματα τῶν ἀπογόνων μου; Θὰ τοὺς ἀπαριθμήσω καὶ   θὰ πληθυνθοῦν περισσότερο ἀπὸ τὴν ἄμμο. Ἀκοῦστε ὅμως ποιοὶ θεωροῦνται ὡς υἱοί   μου πρωτότοκοι καὶ ἀγαπητοί: Πρωτότοκός μου υἱὸς εἶναι ὁ ὑπηρέτης τῆς   πορνείας. Δεύτερος ἡ σκληροκαρδία. Τρίτος ὁ ὕπνος. Ἀπὸ ἐμένα ἐπίσης γεννῶνται   ἡ θάλασσα τῶν λογισμῶν, τὰ κύματα τῶν μολυσμῶν, ὁ βυθὸς τῶν κρυπτῶν καὶ ἀνεκφράστων   ἀκαθαρσιῶν. »   Ἰδικές μου θυγατέρες εἶναι ἡ ὀκνηρία, ἡ πολυλογία, ἡ «παρρησία», τὰ γέλια, τὰ   ἀστεῖα καὶ τὰ εὐτράπελα, ἡ ἀντιλογία, ἡ σκληροτράχηλη διαγωγὴ καὶ   συμπεριφορά, ἡ ἀνυπακοή, ἡ ἀναισθησία, ἡ αἰχμαλωσία καὶ ὑποδούλωσις (στὰ   πάθη), ἡ καύχησις, ἡ θρασύτης. Ἐπίσης καὶ ἡ ἀγάπη τοῦ καλλωπισμοῦ, τὴν ὁποία   διαδέχονται ἡ ρυπαρὰ προσευχή, ὁ ρεμβασμὸς τῶν λογισμῶν καὶ πολλὲς φορὲς   συμφορὲς ἀνέλπιστες καὶ ἀπροσδόκητες, στὶς ὁποῖες μάλιστα ἀκολουθεῖ ἡ ἀπελπισία   ποὺ εἶναι ἡ πιὸ φοβερὴ ἀπὸ ὅλες. »   Ἐμένα μὲ πολεμεῖ, ἀλλὰ δὲν μὲ νικᾶ, ἡ μνήμη τῶν ἁμαρτημάτων. Ὑπερβολικά μὲ ἐχθρεύεται   ἡ σκέψις τοῦ θανάτου. Ἐκεῖνο δὲ ποὺ μὲ καταστρέφει τελειωτικὰ δὲν ὑπάρχει στοὺς   ἀνθρώπους. Ὅποιος ἀπέκτησε μέσα του Τὸν Παράκλητο, Τὸν παρακαλεῖ ἐναντίον   μου. Καὶ Ἐκεῖνος καμφθεὶς ἀπὸ τὶς ἱκεσίες δὲν μὲ ἀφίνει νὰ ἐνεργῶ μὲ ἐμπάθεια.   Αὐτοὶ ποὺ δὲν ἐγεύθηκαν τὴν χάρι τοῦ Παρακλήτου, ἐπιζητοῦν ὁπωσδήποτε νὰ   γλυκαίνωνται ἀπὸ τὴν ἰδική μου ἡδονή». Πρόκειται   γιὰ ἀνδρεία νίκη! Ὅποιος τὴν ἐκέρδισε, προχωρεῖ σύντομα πρὸς τὴν ἀπάθεια καὶ   τὴν κορυφὴ τῆς σωφροσύνης. Σημειώσεις 1.Ὁ Εὐάγριος ὁ   Ποντικὸς ὑπῆρξε ἐπιφανὴς μυστικὸς Θεολόγος, ἀσκητὴς καὶ ἀσκητικὸς συγγραφεὺς   τοῦ Δ´ μ. Χ. αἰῶνος. Ἐμαθήτευσε στὸν Θεολόγο Γρηγόριο καὶ σὲ μεγάλους ἀσκητὰς   τῆς αἰγυπτιακῆς ἐρήμου. Ἀνεδείχθη σὲ σπουδαία φυσιογνωμία τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἐχαρακτηρίσθη   ὡς «ἡ διασημοτέρα προσωπικότης τῆς Χριστιανικῆς ἐρήμου τῆς Αἰγύπτου, περὶ τὰ   τέλη τοῦ τετάρτου αἰῶνος» (βλ. Ἰ. Μωϋσέσκου, Εὐάγριος ὁ Ποντικός, Ἀθῆναι   1937, σελ. 32). Ὑπέπεσε ὅμως καὶ στὶς πλάνες τοῦ Ὠριγένους καὶ κατεδικάσθη ἀπὸ   τὴν Ε´ Οἰκουμενικὴ Σύνοδο. Παρὰ ταῦτα ὡρισμένα ἀσκητικά του συγγράμματα λόγῳ   τῆς ἀξίας των ἐτιμήθησαν ἀπὸ τοὺς μεταγενεστέρους μέχρι σημείου νὰ καταχωρηθοῦν   καὶ στὴν Φιλοκαλία. Καὶ ὁ ἴδιος ὁ   συγγραφεὺς τῆς Κλίμακος ἐπωφελεῖται τοῦ ἀσκητικοῦ ἔργου τοῦ Εὐαγρίου, καὶ   μάλιστα στοὺς τελευταίους λόγους (ΚΖ´ – Λ´), ὅπου ἐκτίθεται ἡ ὑψηλοτέρα   πνευματικὴ ζωή. 2.   Ἐννοεῖ   μᾶλλον τὸ κατὰ μόνας ἁμάρτημα. 3. Τὸ χωρὶς φυσίωσι φρόνημα ἀντιστοιχεῖ   πρὸς τὰ ἄζυμα. Ἡ παρομοίωσις εἶναι πολὺ ἐπιτυχής, ἐφ᾿ ὅσον ὡς γνωστὸν μὲ τὴν   ζύμη δημιουργεῖται «φούσκωμα» στὸ φύραμα.