Η Οικουμενιστική «Ακολουθία» της Νέας Υόρκης και το ρήγμα στην Ορθόδοξη Συνείδηση

 

-Φωτό από Βίντεο στο YouTube

Η Οικουμενιστική μετάλλαξη που δηλητηριάζει την Ορθοδοξία  και η σιωπή των Θρόνων: Όταν η Εκκλησία παύει να μαρτυρεί και αρχίζει να διαπραγματεύεται… 

 Η στιγμή της αποκάλυψης — όχι του Θεού, αλλά της εκκλησιαστικής παρακμής 

Του Σωτήρη Μ. Τζούμα 

Τα γεγονότα της 30ής Ιανουαρίου 2026, στον Καθεδρικό Ναό της Αγίας Τριάδος στη Νέα Υόρκη δεν αποτελούν απλώς ένα ακόμη «οικουμενιστικό επεισόδιο». Συνιστούν δημόσια θεατρικοποίηση της εκκλησιολογικής σύγχυσης, μια εμβληματική στιγμή όπου η ποιμαντική διπλωματία νίκησε τη μαρτυρία της Αλήθειας.

Η Ελληνορθόδοξη Αρχιεπισκοπή Αμερικής (GOARCH), σε συνεργασία με το Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών, διοργάνωσε κοινή «ακολουθία προσευχής» με ετεροδόξους — και μάλιστα εντός του ιερού χώρου ενός ορθοδόξου καθεδρικού ναού. Ο Αρχιεπίσκοπος Ελπιδοφόρος δεν ήταν απλώς παρών, ήταν ο οικοδεσπότης και ο εγγυητής του γεγονότος.

Το βίντεο που κυκλοφόρησε αποτυπώνει μια εικόνα που πληγώνει τη συνείδηση κάθε πιστού:

• Ορθόδοξοι ιεράρχες να προσεύχονται δημοσίως με καρδιναλίους, Λουθηρανούς, Αγγλικανούς και Μονοφυσίτες.
• Η Κυριακή Προσευχή να απαγγέλλεται ως κοινό «θρησκευτικό σύνθημα» και όχι ως προσευχή της Μίας Εκκλησίας.
• Ετεροδόξοι «κληρικοί» να στέκονται σε κεντρικά σημεία του ναού, ακόμη και πλησίον του Ιερού.

Αυτό δεν είναι απλώς ποιμαντική αφέλεια. Είναι εκκλησιολογική υποχώρηση. Είναι μια σιωπηλή δήλωση ότι η Ορθοδοξία δεν είναι η μοναδική Κιβωτός της Αλήθειας, αλλά μία «παράδοση μεταξύ άλλων».

Και το πιο ανησυχητικό;

Μέχρι σήμερα δεν υπήρξε σαφής διάψευση, διόρθωση ή μετάνοια.

I. Η Πατερική και Κανονική Διάσταση: Η Κατεδάφιση των Ιερών Ορίων

Η Εκκλησία των Πατέρων δεν γνώριζε «ευγενικές» συμπροσευχές χάριν δημοσίων σχέσεων. Γνώριζε μόνο ομολογία ή προδοσία.

Ο άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς δεν μιλούσε τυχαία όταν χαρακτήριζε τον οικουμενισμό «παν-αίρεση». Δεν το έκανε από φανατισμό, αλλά από εκκλησιολογική συνείδηση και διορατικότητα:

 Όταν εξισώνεις την Αλήθεια με την πλάνη, τότε αρνείσαι τον ίδιο τον Χριστό ως μοναδική Αλήθεια.

Ο άγιος Μάρκος ο Ευγενικός, στη Σύνοδο Φεράρας–Φλωρεντίας, στάθηκε μόνος απέναντι σε αυτοκράτορες, πατριάρχες και διπλωμάτες, λέγοντας:«Ουδέν άλλο εζητήσαμεν, ει μη την αλήθειαν».

Σήμερα, όμως, βλέπουμε το αντίθετο:

• Η αλήθεια θυσιάζεται για τη «συναίνεση».
• Η ομολογία αντικαθίσταται από χειραψίες και ασπασμούς.
• Η παράδοση υποχωρεί μπροστά στην εικόνα και την επικοινωνία.

Οι Ιεροί Κανόνες δεν είναι αρχαία μουσειακά κείμενα — είναι ζωντανοί  φραγμοί  στο χάος.

 Ο 45ος Αποστολικός Κανών απαγορεύει ρητώς τη συμπροσευχή με αιρετικούς.

 Ο 10ος Κανών των Αγίων Αποστόλων καταδικάζει την κοινωνία με ακοινώνητους.

Αυτά δεν γράφτηκαν για «άλλες εποχές». Γράφτηκαν για κάθε εποχή, ιδίως για εποχές σύγχυσης και μοντερνισμού όπως η σημερινή.

Όταν λοιπόν ένας Ορθόδοξος Αρχιεπίσκοπος φιλοξενεί τέτοιες τελετές, δεν δείχνει απλώς «ευγένεια». Διαρρηγνύει τα όρια της Εκκλησίας. Και όποιος διαρρηγνύει τα όρια, εκθέτει το ποίμνιο σε πνευματικό κίνδυνο.

Και εδώ τίθεται ένα κρίσιμο ερώτημα:

 Ενήργησε μόνος του ο Ελπιδοφόρος ή με τη σιωπηρή (ή ρητή) ευλογία του Πατριαρχείου;

Αν μόνος του, τότε έχουμε θέμα πειθαρχίας.

Αν με την ευλογία του Φαναρίου, τότε έχουμε θέμα εκκλησιολογικής πορείας.

Και τα δύο είναι εξίσου σοβαρά.

II. Η Θεολογία της Σύγχυσης: Από την Εκκλησία στην «Θρησκευτική Συμμαχία»

Η σύγχρονη οικουμενιστική γλώσσα μιλά για «ποικιλομορφία εντός του Σώματος του Χριστού». Αυτό μπορεί να ακούγεται ως ευχάριστο, αλλά είναι θεολογικά δηλητηριώδες.

Το Σώμα του Χριστού δεν είναι πολυεθνική εταιρεία με διαφορετικά παραρτήματα. Είναι Μία Εκκλησία, με μία πίστη, ένα βάπτισμα, ένα δόγμα.

Όταν υπονοείται και καλλιεργείται σκοπίμως  ότι η Εκκλησία «υπάρχει και εκτός Ορθοδοξίας», τότε:

• Το Σύμβολο της Πίστεως γίνεται σχετικό.
• Οι Μάρτυρες μετατρέπονται σε «υπερβολικούς».
• Οι Πατέρες εμφανίζονται ως «στενόμυαλοι».

Αν όντως όλες οι «εκκλησίες» είναι απλώς διαφορετικές εκδοχές της ίδιας αλήθειας, τότε:

• Γιατί υπήρξαν Σύνοδοι;
• Γιατί υπήρξαν διωγμοί;
• Γιατί μαρτύρησαν οι Άγιοι;

Αυτή η νέα «θεολογία της συνύπαρξης» δεν γεννήθηκε από την ασκητική εμπειρία της Εκκλησίας, αλλά από:

• δυτική ακαδημαϊκή θεολογία,
• φιλελεύθερο σχετικισμό,
• πολιτική ορθότητα,
• και εκκλησιαστική διπλωματία.

Δεν είναι παράδοση. Είναι μετάλλαξη.

III. Φανάρι και Αμερική: Πνευματική Μητρόπολη ή Διπλωματικό Προξενείο;

Το ζήτημα ξεπερνά τον Ελπιδοφόρο. Αγγίζει τον ίδιο τον ρόλο του Οικουμενικού Πατριαρχείου αλλά και την προκλητική ανοχή που δείχνει ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος.

Το Φανάρι ιστορικά υπήρξε:

• φρουρός της πίστεως,
• θεματοφύλακας της κανονικής τάξης,
• σημείο αναφοράς της Ορθοδοξίας.

Σήμερα, όμως, συχνά εμφανίζεται περισσότερο ως:

• διεθνής θρησκευτικός οργανισμός,
• διπλωματικός παίκτης,
• συνομιλητής ισχύος (ιδίως έναντι του Βατικανού).

Η Αρχιεπισκοπή Αμερικής, αντί να είναι προπύργιο ορθόδοξης μαρτυρίας μέσα σε έναν πολυθρησκευτικό κόσμο, έχει μετατραπεί σε πειραματικό εργαστήριο οικουμενισμού.

Και αυτό είναι πρωτοφανές και γίνεται  επί Ελπιδοφόρου.Ουδείς εκ των προκατόχων του έδωσε ποτέ τέτοιες αφορμές για να σχολιάζεται αρνητικά.

Ακόμη και ο Αρχιεπίσκοπος Ιάκωβος —που ήταν ανοιχτό πνεύμα και κοινωνικά ενεργός— ήξερε πού να σταματήσει. Δεν προκαλούσε συνειδήσεις. Δεν εξέθετε την Εκκλησία σε θεολογικό σχετικισμό. Όταν το σκάφος πήγαινε να ξεφύγει από την πορεία του τότε γινόταν ο συντηρητικότερος όλων!

Ο Ελπιδοφόρος, αντιθέτως, μοιάζει να επιδιώκει τη ρήξη με το παραδοσιακό εκκλησιαστικό ήθος στο όνομα μιας νέας «σύγχρονης» Ορθοδοξίας, μιας ορθοδοξίας χωρίς όρια.

Βάπτισε εν πομπή το παιδί του ζεύγους ομοφυλοφίλων φίλων του  εξ Αμερικής στη Βουλιαγμένη προκαλώντας το θρησκευτικό αίσθημα των Ελλήνων. Ζήτησε στη συνέχεια συγνώμη σε συνέντευξή του για το γεγονός αυτό,  αλλά καθώς φαίνεται δεν το πίστευε όταν το έλεγε. Ήταν πράξη  πλασματική για ευνοήτους λόγους. Οι απόψεις τους είναι εμφανείς και δεν μπορεί να τις κρύψει σε μία συγνώμη.

Εδώ τίθενται τρία καίρια ερωτήματα:

 Υπηρετεί το Φανάρι την Ορθοδοξία ή χρησιμοποιεί την Ορθοδοξία για διεθνές κύρος;

 Έχει μετατραπεί η Αμερική σε πεδίο δοκιμών μιας «ήπιας», απονευρωμένης, κοινωνικά αποδεκτής Ορθοδοξίας;

 Είναι ο Ελπιδοφόρος ποιμένας ή εκκλησιαστικός μάνατζερ ο οποίος εγγράφει υποθήκες για το προσωπικό του μέλλον;

IV. Η Προσβολή της Εκκλησιαστικής Συνείδησης

Οι αντιδράσεις των πιστών δεν είναι προϊόν φανατισμού. Είναι κραυγή πληγωμένης συνείδησης.

Όταν ο απλός πιστός βλέπει:

• γυναίκες «κληρικούς» (ορισμένες δηλωμένες λεσβίες) να στέκονται μπροστά στο Ιερό,
• ετεροδόξους να συμμετέχουν σε ακολουθίες δίπλα σε Ορθοδόξους,
• την προσευχή να μετατρέπεται σε διαθρησκειακό θέαμα,

Τότε νιώθει ότι η Εκκλησία του:

• χάνει την ιερότητά της,
• χάνει την ταυτότητά της,
• χάνει την μαρτυρία της.

Και σίγουρα αυτό δεν είναι πρόοδος. Είναι προδοσία και εκφυλισμός! 

Η Εκκλησία δεν είναι:

• χώρος κοινωνικής ένταξης,
• θρησκευτικό φόρουμ,
• πολιτιστικό κέντρο.

Είναι Κιβωτός Σωτηρίας.

Και η Κιβωτός δεν αλλάζει μορφή για να γίνει αρεστή στον κόσμο, ούτε για να φανεί πιο προοδευτική. 

V. Το Πατριαρχικό Μέλλον και η Σκιά της Διαδοχής

Δεν είναι μυστικό ότι ο Ελπιδοφόρος συχνά προβάλλεται —και αυτοπροβάλλεται— ως υποψήφιος για τον Πατριαρχικό θρόνο.Υπάρχει ειδικός μηχανισμός που καλλιεργεί αυτή την εικόνα και ο μηχανισμός  αυτός αυξάνεται και ενισχύεται με νέα μέσα. 

Αν αυτό είναι το όραμά του, τότε η ανησυχία των πιστών είναι όχι μόνο δικαιολογημένη, αλλά επιβεβλημένη.

Θέλουμε:

• Πατριάρχη που θα συνεχίσει την πορεία των Πατέρων,
  ή
• Πατριάρχη των συνεδρίων, των φωτογραφιών και των χειραψιών;

Θέλουμε:

• θεματοφύλακα της πίστεως,
  ή
• διπλωμάτη με ράσο;

Θέλουμε:

• ποιμένα που θα προστατεύει το ποίμνιο,
  ή
• δημόσιο πρόσωπο που θα καλοπιάνει τον κόσμο;

Η εικόνα ενός Πατριάρχη που θα στέκεται στον Σολέα δίπλα σε γυναίκα «επίσκοπο» με παρδαλά άμφια  και παρδαλές ιδέες δεν είναι απλώς προσβλητική — είναι εκκλησιολογικά απαράδεκτη και αδιανόητη.

Και αν είχαμε μία Εκκλησία που σέβεται τον εαυτό της και τους ιερούς κανόνες πάνω στους οποίους στηρίζεται, τότε  τέτοια φαινόμενα θα έπρεπε να παραπέμπονται Συνοδικά  και να τιμωρούνται παραδειγματικά. Αλλά ένοχος ένοχον  ου ποιεί!

Αντιθέτως σήμερα στην Εκκλησία μας παραπέμπουν και εξοστρακίζουν τον Μητροπολίτη Τυχικό στην Κύπρο, γιατί θέλει να υπηρετεί την πίστη μας  – έστω και με υπερβολικό τρόπο- όπως διδάχθηκε  από τους Πατέρες της Εκκλησίας μας.  Και τον Ελπιδοφόρο που συπροσεύχεται με αλλόδοξους και γυναίκες Επισκόπους (δηλωμένες λεσβίες) τον έχουν στο απυρόβλητο και τον αφήνουν να αυτοπροβάλλεται και ως υποψήφιος για τον Πρώτο Πατριαρχικό  θρόνο της Ορθοδοξίας. Σημεία των καιρών! 

VI. Μαρτυρία ή Μετάλλαξη;

Η κρίση που ζούμε δεν είναι απλώς διοικητική. Είναι οντολογική.

Αν η Ορθοδοξία μετατραπεί σε έναν ακόμη παίκτη στο παγκόσμιο θρησκευτικό παζάρι, τότε έχει ήδη χάσει — ακόμη κι αν κερδίσει χειροκροτήματα, διεθνές  κύρος και προβολή.

Η Εκκλησία δεν σώζεται με:

• χαμόγελα,
• διπλωματία,
• χειραψίες,
• χειροκροτήματα, 
• κοινωνική αποδοχή,
• διαθρησκειακά φόρουμ.

Σώζεται με:

• μετάνοια,
• ομολογία,
• πιστότητα στην Παράδοση,
• θυσιαστικό ήθος,
• προσφορά στον συνάνθρωπο.

Και αν αυτό θεωρείται «σκληρό», ας θυμηθούμε ότι:

 Ο Χριστός δεν σταυρώθηκε για να είναι αρεστός στον κόσμο — αλλά για να τον σώσει. 

Η «οικουμενική- οικουμενιστική ακολουθία» της Νέας Υόρκης φαίνεται ότι άνοιξε έναν βαθύ διάλογο —και ταυτόχρονα ένα ρήγμα— μέσα στην Ορθοδοξία.

Για τους υποστηρικτές της, πρόκειται για βήμα διαλόγου και ειρηνικής συνύπαρξης.

Για τους επικριτές της, πρόκειται για επικίνδυνη εκκλησιολογική μετάλλαξη.

Ένα πράγμα είναι βέβαιο: η συζήτηση μόλις άρχισε — και δύσκολα θα κοπάσει σύντομα.

exapsalmos.gr

https://aktines.blogspot.com/2026/02/blog-post_0.html

ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΩΡΑΙΟΤΕΡΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΛΑΥΣΑΪΚΟΥ…

 

Μια από τις ωραιότερες ιστορίες του Λαυσαϊκού περιγράφει το βίο ενός μοναχού, που αφού εγκατέλειψε το μοναστήρι, δούλευε σαν φορτοεκφορτωτής στο λιμάνι της Αλεξάνδρειας. Και όπως από κάθε λιμάνι, ούτε απ’ αυτό έλειπαν οι πόρνες.

Ο «μοναχός» δούλευε όλη την ημέρα, και το βράδυ ξόδευε όλα όσα κέρδιζε, «αγοράζοντας» την συντροφιά μιας πόρνης για όλη τη νύχτα.

Ήταν η ντροπή των χριστιανών της πόλης, ήταν το σκάνδαλο της Εκκλησίας. Τα χρόνια πέρναγαν και παρά τις εκκλήσεις και τις συστάσεις, αυτός συνέχιζε την αμαρτωλή του ζωή.

Κάποτε, όπως σε όλους μας, ο θάνατος ήρθε σαν λύτρωση, σαν φάρμακο που θα τον έσωζε από τις αμαρτίες που δεν σταμάτησε να κάνει ακόμη και λίγο πριν πεθάνει. Και πώς να τον αφήσουν χωρίς ταφή για χριστιανό; Οι παπάδες της πόλης τον πήραν να τον κηδέψουν και μαζί του να θάψουν το σκάνδαλο. Το νέο μαθεύτηκε: Ο «γεροπόρνος» μοναχός πέθανε. Ποιος άραγε θα πήγαινε στην εκκλησία να τον αποχαιρετήσει;

Η εκκλησία στην κηδεία του γέμισε από γυναίκες της Αλεξάνδρειας, τίμιες γυναίκες, χριστιανές, που ήρθαν να τον αποχαιρετήσουν, μα όχι σαν έναν οποιοδήποτε νεκρό, σαν άγιο! Κάποιος γνώρισε σε κάποια από αυτές το πρόσωπο μιας πόρνης, που είχε καιρό να δει στο λιμάνι… δεν ήταν όμως, όπως την θυμόταν. Κάποιες άλλες, απλά τους θύμιζαν κάτι απόμακρο.

Τότε η πόλη έμαθε πως ο «γεροπόρνος» μοναχός ήταν ένας άγιος, που με τα λεφτά που κέρδιζε, εξαγόραζε μια νύχτα χωρίς αμαρτία, αγόραζε το «δικαίωμα» στο σώμα τους για να κερδίσει την ψυχή τους.

Τότε η πόλη έμαθε, ότι αυτός που νόμιζαν ότι είναι το «σκάνδαλο» ήταν η αγνότητα, η άδολη αγάπη, η αυταπάρνηση, ο άνθρωπος, ο λόγος του Θεού, η προσευχή και η θέωση. Γιατί ο άνθρωπος του Χριστού δεν κρίνεται στη διάρκεια της ζωής του, αλλά στο τέλος της. Γιατί ακόμη κι όταν ο ίδιος ζει «καθώς πρέπει», πρέπει να μαρτυρήσει, πρέπει να ζήσει την μαρτυρία και το μαρτύριο.

Τελικά ποιος είναι το σκάνδαλο, ο άλλος ή εμείς; Μήπως εγώ είμαι αυτός που θέτω στον άλλο το προσωπείο που μου ταιριάζει να τον βλέπω; Μήπως γιατί φοβάμαι μην αποκαλυφθεί το δικό μου προσωπείο;

Και τελικά τι κάνουμε με το σκάνδαλο, ποιος το κουβαλά, ποιος θα «σώσει» το σκάνδαλο; Το ερώτημα είναι ουσιαστικό, γιατί το σκάνδαλο του άλλου έχει μια θεμελιακή λειτουργία: Γεμίζει τα δικά μας κενά, τα κενά του εγωισμού μας. Είναι εύκολο να κατηγορήσουμε, είναι εύκολο να γκρεμίσουμε, αλλά είναι δύσκολο να πούμε τον καλό λόγο, να δουλέψουμε για το κοινό καλό!

Υιοθετούμε επιλογές απάνθρωπες καταρχήν για τον εαυτό μας, που οδηγούν στην κάθε μορφής κρίση, η οποία δεν είναι υπόθεση ιδεολογίας, θεωρίας ή δομών, είναι πρωτίστως το αποτέλεσμα της λειτουργίας χωρίς πραγματικό σκοπό, η είσοδος σε έναν μηχανισμό κατάρρευσης και φθοράς. Σήμερα ζούμε με μοναδική ένταση την ποιοτική απώλεια των εσωτερικών κριτήριων μιας κοινωνίας που δεν «κοινωνεί», αλλά μόνο «επικοινωνεί» τα αδιάλειπτα κενά της.

Η «πραγματική ζωή» δεν είναι η δική μας, αλλά του αλλού. Εντούτοις οφείλουμε να αναζητήσουμε την δική μας ζωή, γιατί στην τελική Κρίση το δικό μας βιβλίο, της ζωής μας, θα είναι αδειανό….

ΠΗΓΗ

https://simeiakairwn.gr

https://paterikos.blogspot.com/2026/01/blog-post_863.html

(Ηχητικό Βιβλίο) ΜΑΞΙΜΟΣ Ο ΚΑΥΣΟΚΑΛΥΒΗΣ - Ο Άγιος της Νοεράς Προσευχής | Διαβάζει ο Ανδρέ...

Ο Νταν Τζούρι Φροντίζοντας τον παπού του

 

Το 1974, ένας εικοσιτριάχρονος άντρας με το όνομα Νταν Τζούρι πήρε μια απόφαση που πήγαινε κόντρα σε όσα θεωρούνταν αυτονόητα για την ηλικία του.

Πήρε τον ογδονταενάχρονο παππού του, τον Φρανκ Τάγκεντ, από το γηροκομείο και τον έφερε να ζήσει στο μικρό του διαμέρισμα.

Ο Νταν ήταν νέος. Δεν είχε χρήματα να περισσεύουν. Δεν είχε ιατρική γνώση. Δεν είχε καμία εγγύηση ότι θα άντεχε όσα τον περίμεναν. Είχε όμως δει τον παππού του να σβήνει μέσα σε έναν θεσμό, περικυκλωμένο από ρουτίνες αντί για σχέσεις, από αποδοτικότητα αντί για τρυφερότητα. Και δεν μπορούσε να δεχτεί ότι έτσι θα τελείωνε η ζωή του ανθρώπου που είχε διαμορφώσει τα παιδικά του χρόνια.

Έτσι, τον πήρε στο σπίτι.

Από εκείνη τη στιγμή, ο Νταν έγινε φροντιστής με όλη τη σημασία της λέξης. Βοηθούσε τον Φρανκ να πλυθεί. Του έδινε τα φάρμακά του. Μαγείρευε, καθάριζε, τον σήκωνε, περίμενε, έμενε. Έμαθε τον αργό ρυθμό ενός γηρασμένου σώματος. Έμαθε πόσο εύθραυστη είναι η αξιοπρέπεια — και πόση φροντίδα χρειάζεται για να προστατευτεί.

Οι φίλοι της ηλικίας του έχτιζαν καριέρες, ερωτεύονταν, κυνηγούσαν την ανεξαρτησία. Ο Νταν άλλαζε σεντόνια, περνούσε ατέλειωτες νύχτες ξάγρυπνος, κρατούσε ένα χέρι όταν ο πόνος έκανε τις λέξεις περιττές. Κάποιοι του έλεγαν ότι θυσίαζε τη νιότη του.

Αργότερα, ο Νταν θα έλεγε πως εκείνα τα χρόνια τού έμαθαν περισσότερα για τη ζωή απ’ ό,τι οτιδήποτε άλλο.

Καθώς η υγεία του Φρανκ χειροτέρευε, ο Νταν άρχισε να φωτογραφίζει την καθημερινότητά τους. Όχι στημένες εικόνες. Όχι εξιδανικευμένα στιγμιότυπα. Ειλικρινείς εικόνες. Ένα εύθραυστο σώμα σε ανάπαυση. Ένας εγγονός σκυμμένος κοντά. Στιγμές εξάντλησης, τρυφερότητας, απογοήτευσης, χιούμορ και σιωπηλής σύνδεσης.

Τίποτα δεν κρύφτηκε.

Το 1978, ο Νταν και ο αδελφός του, ο Μαρκ, εξέδωσαν τις φωτογραφίες σε ένα βιβλίο με τίτλο Gramp. Ήταν κάτι εντελώς διαφορετικό από ό,τι είχε συνηθίσει να βλέπει το αμερικανικό κοινό. Το γήρας συνήθως κρυβόταν πίσω από κλειστές πόρτες, αναλαμβανόταν από ιδρύματα, μαλακωνόταν ή εξαφανιζόταν από τη δημόσια εικόνα. Το Gramp έδειχνε την αλήθεια. Την ευαλωτότητα. Την οικειότητα. Την ανθρώπινη πλευρά του να πεθαίνεις στο σπίτι, δίπλα σε κάποιον που σε αγαπά.

Οι εικόνες ήταν δύσκολες. Ήταν όμως και βαθιά συγκινητικές.

Ο Φρανκ Τάγκεντ, που είχε ζήσει πόλεμο, μόχθο, στερήσεις και απώλειες, έγινε δάσκαλος στα τελευταία του χρόνια. Όχι με λόγια ή συμβουλές, αλλά με την παρουσία του. Με τον τρόπο που δεχόταν τη βοήθεια χωρίς να χάνει την αξιοπρέπειά του. Με τον τρόπο που επέτρεψε στον εαυτό του να φανεί, να φροντιστεί, να αγαπηθεί.

Έμαθε στον Νταν την υπομονή. Του έμαθε πώς η αγάπη εκφράζεται μέσα από μικρές, αφανείς πράξεις. Του έμαθε ότι η φροντίδα δεν είναι κάτι που αναθέτεις όταν η ζωή γίνεται άβολη.

Όταν ο Φρανκ πέθανε, ο Νταν δεν ήταν πια ο ίδιος άνθρωπος.

Η ιστορία τους άλλαξε αθόρυβα τον τρόπο με τον οποίο πολλοί σκέφτηκαν τη φροντίδα των ηλικιωμένων στην Αμερική. Αμφισβήτησε την ιδέα ότι τα ιδρύματα είναι πάντα η πιο ανθρώπινη λύση. Έδειξε ότι το να φροντίζεις έναν ηλικιωμένο συγγενή δεν είναι βάρος, αλλά μια σχέση που μπορεί να βαθαίνει και τις δύο ζωές.

Ο Νταν δεν έχασε τη νιότη του.

Την πέρασε μαθαίνοντας πώς να αγαπά χωρίς να αποστρέφεται το βλέμμα.

Και κάνοντάς το αυτό, βοήθησε κι εμάς να δούμε το γήρας όχι ως κάτι που πρέπει να κρυφτεί, αλλά ως ένα τελευταίο κεφάλαιο που αξίζει ακόμη τρυφερότητα, αξιοπρέπεια και ανθρώπινη παρουσία.

https://www.facebook.com/photo/?fbid=1366208478875225&set=a.561955962633818

ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΗ... ΣΥΝΗΘΕΙΑ!

 

«Μη συνηθίζεις να ηττάσαι στον πνευματικό πόλεμο, γιατί η συνήθεια γίνεται δεύτερη φύση στον άνθρωπο» (όσιος Εφραίμ ο Σύρος).

Μία βαθειά ψυχολογική αλλά και πνευματική παρατήρηση κάνει με τη φράση του ο μέγας όσιος Πατήρ Εφραίμ ο Σύρος. Μία παρατήρηση που την αλήθεια της τη διαπιστώνουμε όλοι στην καθημερινότητά μας: ποιος αμφιβάλλει για τη δύναμη της συνήθειας; Ό,τι κάναμε μία φορά και το επαναλάβαμε έπειτα, είναι δύσκολο να το σταματήσουμε. Τόσο που η επανάληψή του που μας έγινε συνήθεια καταστάθηκε τελικώς δεύτερη φύση μας – η προσπάθεια να σταματήσουμε μία συνήθειά μας βιώνεται συχνά ως... ξεριζωμός! Κι εδώ αναδεικνύεται η σημασία της συνήθειας στον πνευματικό πόλεμο, τον αγώνα δηλαδή του πιστού ανθρώπου να πορεύεται κατά το θέλημα του Θεού και όχι κατά το δικό του αμαρτωλό θέλημα: αν ο πιστός είναι χαλαρωμένος πνευματικά και ηττάται διαρκώς ή πολύ συχνά στη χριστιανική του πορεία – δεν μιλάμε για μία ήττα περιστασιακή που υφίσταται σε όλους και έχει γρήγορη μετάνοια -, τότε δυστυχώς η συνήθεια της ήττας του τον κάνει να βρίσκεται σχεδόν μόνιμα σε αντίθεση προς τον Θεό, που θα πει ότι τα πάθη και οι αδυναμίες του τον έχουν υποδουλώσει, όπως το δηλώνει και ο λόγος του αποστόλου: «σε ό,τι κανείς έχει ηττηθεί, σ’ αυτό και έχει υποδουλωθεί». Συμβαίνει κάτι παρόμοιο με το ξερίζωμα ενός φυτού: όσο είναι μικρό εύκολα ξεριζώνεται, όσο βγάζει ρίζες βαθειές και μεγαλώνει, τα πράγματα δυσκολεύουν μέχρι πλήρους αδυναμίας. Οπότε καταλαβαίνει κανείς την αξία του λόγου του οσίου Εφραίμ: μη συνηθίζεις την πτώση στην αμαρτία σου, γιατί όταν θελήσεις να την ξεπεράσεις θα δυσκολευτείς απεριόριστα – είναι σαν να πολεμάς πια τον βαθύτερο εαυτό σου!

Από την άλλη όμως υπάρχει το θετικό στοιχείο: όταν κανείς επιμένει στο θέλημα του Θεού, έστω και διά της βίας, τότε η συνήθεια της επιμονής και της υπομονής του αυτής τον κάνει να νικά τον εαυτό του, οπότε η πνευματική του ζωή γίνεται διαρκώς και ευκολότερη. Μπορεί ο πονηρός διάβολος, κατά θεία παραχώρηση, να πολεμά περισσότερο έναν τέτοιο χριστιανό, όμως και η χάρη του Θεού τον ενισχύει αντιστοίχως, συνεπικουρούμενη από την αυτοκυριαρχία πια του χριστιανού – η συνήθεια της θετικής προς τον Θεό πορείας του καθιστά τη χριστιανοσύνη του πορεία από δόξης εις δόξαν, μία άνοδο δηλαδή χωρίς σταματημό.

Κι ένα στοιχείο που συντελεί στην αδιάκοπη καλή συνήθεια του «γενηθήτω το θέλημά Σου» και όχι στην επιπόλαιη χαλαρή αντιμετώπιση της πνευματικής ζωής είναι η υπενθύμιση ότι στην πνευματική αυτή ζωή διαλείμματα και στάσεις δεν υπάρχουν – ή προχωρεί κανείς μαζί με τον Χριστό ή Τον εγκαταλείπει και αρχινά την κατακρύλα ως δέσμιος του πονηρού. Ο λόγος του Ίδιου ακούγεται με τον πιο ηχηρό τρόπο και επιβεβαιώνεται καθημερινά από κάθε πιστό: «όποιος δεν είναι μαζί Μου είναι εναντίον Μου και όποιος δεν μαζεύει μαζί Μου σκορπίζει».

 Και το παρήγορο βεβαίως στοιχείο: ακόμη και στη μεγαλύτερη κακή συνήθεια υπάρχει ελπίδα, όταν ο άνθρωπος μετανοήσει με την καρδιά του. Τότε αν ζητήσει τη βοήθεια του Θεού με πόνο και πόθο, τότε η δύναμη Εκείνου θα επιτελέσει το ακατόρθωτο: ο άνθρωπος θα απεμπλακεί από το κακό στρεφόμενος προς το Αγαθό. Διότι «τα αδύνατα στους ανθρώπους είναι δυνατά στον Θεό».

https://pgdorbas.blogspot.com/2026/01/blog-post_14.html

Άγιον Όρος, Καψάλα 12/1/2026

 

ΜΗΝ ΕΡΕΘΙΖΕΙΣ ΤΗΝ ΟΡΕΞΗ ΣΟΥ!

 

«Απόφευγε σαν μάστιγα τους τόπους των πτώσεων. Διότι όταν δεν υπάρχει εμπρός μας ένα οπωρικό, δεν ερεθίζεται και τόσο η όρεξή μας» (Άγ. Ιωάννης Κλίμακος, λόγ. γ´, 10)

«Εκ του οράν το εράν», από την όραση πηγάζει η επιθυμία. Ένα παλιό γνωμικό που καταγράφει αυτό που συμβαίνει με την ανθρώπινη φύση:  αυτό που έχω μπροστά μου, προκαλεί την επιθυμία μου για να το γευθώ. Κι όχι μόνο η όραση, κατεξοχήν βεβαίως αυτή, αλλά και οι άλλες αισθήσεις:  προκαλούμενες εξάπτουν την επιθυμία στον άνθρωπο. Εκεί δεν στηρίζεται και όλη η επιστήμη με τις διαφημίσεις;  Σου φέρνουν το προϊόν μπροστά σου, με ωραίο περιτύλιγμα, εξωραϊσμένο στο ανώτερο δυνατό, ολοζώντανο, ντυμένο και με την κατάλληλη μουσική, και χωρίς να το χρειάζεσαι σε προκαλούν να το πάρεις, να το δοκιμάσεις. Σε κάνουν να το θεωρείς απαραίτητο στη ζωή σου. Γιατί έχουν σπουδάσει την ψυχολογία του ανθρώπου. Γιατί τελικά σε ξέρουν.

Μην υπερτιμάς λοιπόν τις δυνάμεις σου. Δεν είναι τυχαίο αυτό που κηρύσσει η Γραφή και όλη η Πατερική Παράδοση, ότι ο χριστιανός «πάντα εγκρατεύεται». Η εγκράτεια, ως αυτοσυγκράτηση, ως διαρκής έλεγχος των επιθυμιών μας, είναι γενική αρετή που διατρέχει τη ζωή του πιστού  καθημερινά και διαπαντός:  στα μάτια πρώτα και σε όλες τις αισθήσεις έπειτα. Λοιπόν, εκεί που έχει υπάρξει πτώση, μην ξαναπάς. Ή αν βρεθείς εξ ανάγκης, να είσαι σε επιφυλακή. Μην ξανοίγεσαι. Και μάλιστα, όταν ξέρεις ότι αυτό που έχει συμβεί μία φορά, είναι εύκολο να γίνει και δεύτερη, και τρίτη. Γιατί συνδράμει την κατάσταση αυτή η συνήθεια που είναι δευτέρα φύση για τον άνθρωπο. Όπως το λέει το πατερικό λόγιο:  «Μη συνηθίσης ήτταν εν πολέμω. Η γαρ συνήθεια δευτέρα φύσις εστίν».

Ισχύει όμως και το αντίστροφο. Αφού προκαλούμαστε στην επιθυμία μας με την όρασή μας και με ό,τι μας φέρνει στη μνήμη ο τόπος μιας πτώσεως, ας επιλέγουμε εκείνους τους τόπους, εκείνες τις καταστάσεις, εκείνους τους ανθρώπους, που μας προκαλούν στο αγαθό. Έλεγε ο άγιος Επιφάνιος ότι και μόνη η θέα της Αγίας Γραφής για παράδειγμα μας ωθεί στο αγαθό. Πόσες φορές μία εικόνα του Χριστού, της Παναγίας, ενός αγίου δεν μας έκαναν να θελήσουμε να προσευχηθούμε;  Πόσες φορές ένας αγιασμένος τόπος:  ένας ναός, ένα μοναστήρι ακόμη περισσότερο, δεν μας οδήγησαν σε κατάνυξη;  Κι ακόμη:  πόσες φορές η συνάντηση με έναν γνήσιο άνθρωπο του Θεού δεν μας έδωσε την αφορμή μετανοίας μας και εσωτερικής αλλαγής;

https://pgdorbas.blogspot.com/2026/01/blog-post_59.html

ΥΠΕΡ ΚΑΜΝΟΝΤΩΝ

 

«Έλεγε ο μακαριστός άγιος Γέρων π. Γεώργιος Κρητικός: -  Όλα τα αιτήματα της Εκκλησίας είναι εμπνευσμένα από τον Κύριο προς ευεργεσία και αποκατάσταση ημών των ανθρώπων, που αγωνιζόμαστε στον κόσμο τούτο με όλα τα προβλήματά μας. Εκείνο όμως που κάνει συχνά τη δική μου καρδιά να συγκινείται και να δακρύζει είναι το αίτημα «υπέρ των καμνόντων». Γιατί είναι εκείνοι που νιώθουν κουρασμένοι και αποκαμωμένοι, ηττημένοι θα έλεγε κανείς από τις μάχες της ζωής, σαν να έχουν χάσει τη μόνη δύναμη του ανθρώπου, την ελπίδα».

Το ακούμε αδιάκοπα στα ειρηνικά που εκφωνεί ο ιερέας σε κάθε ακολουθία κι ίσως το έχουμε συνηθίσει. «Ὑπέρ… καμνόντων… καί τῆς σωτηρίας αὐτῶν τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν». Γι’ αυτό μπορεί και να μην του δίδουμε και την πρέπουσα σημασία – σαν το νερό που ρέει σ’ ένα ήσυχο ποταμάκι. Όμως πόση ενέργεια κρύβουν οι αιτήσεις του πιστού λαού διά στόματος του ιερέα, όπως η συγκεκριμένη για την οποία μιλούσε ο άγιος Γέροντας. Διότι πρόκειται για ενέργεια του ίδιου του Πνεύματος του Θεού που περικλείεται μέσα στα λόγια της προσευχόμενης Εκκλησίας. Αδιάκοπα η Εκκλησία μάς υπενθυμίζει τη βαθιά αυτήν πραγματικότητα: οι προσευχές της αποτελούν χάρισμα του Κυρίου, «του διδόντος ευχήν τω ευχομένω», ιδίως σε κάθε Θεία Λειτουργία: «Συ που χάρισες τις κοινές αυτές και σύμφωνες με τη φύση μας προσευχές, συ που υποσχέθηκες να εκπληρώνεις τα αιτήματα και των δύο και των τριών που συμφωνούν στο όνομά σου».

Ένα τέτοιο λοιπόν αίτημα προς τον Κύριο, χάρισμα πράγματι του Ίδιου προς τα μέλη Του, είναι κι αυτό που έκανε τον μακαριστό άγιο Γέροντα π. Γεώργιο να δακρύζει: «Υπέρ…καμνόντων». Γιατί, όπως εξηγούσε˙ «οι κάμνοντες είναι οι κουρασμένοι και αποκαμωμένοι, οι «ηττημένοι», αυτοί που έχουν χάσει τη μεγαλύτερη δύναμη, την ελπίδα». Και δεν είναι τυχαίο, ας προσθέσουμε, ότι «κεκμηκότες» κατά την αρχαία εποχή χαρακτηρίζονταν οι νεκροί. Σαν να μας λέει δηλαδή η λέξη ότι εκείνος που νιώθει αποκαμωμένος ψυχικά βιώνει ένας είδος θανάτου ευρισκόμενος ακόμη εν ζωή. Κι ο μακαριστός Γέροντας «σπαρταρούσε» εσωτερικά, γιατί μιλώντας για τους «κάμνοντας» είχε νοερώς ενώπιόν του πλήθος από πιστούς που στο εξομολογητάριο είχαν καταθέσει τον πόνο τους, το αποκάμωμά τους, την κούρασή τους είτε λόγω αμαρτημάτων είτε λόγω δοκιμασιών ποικίλων, εσωτερικών και εξωτερικών, δικών τους ή του περιβάλλοντός τους. Κι ίσως να εξέφραζε ο άγιος Γέρων, με τη μεγάλη και ευαίσθητη καρδιά, και τη δική του ψυχική κατάσταση κάποιες φορές, αφού πάντοτε μετείχε εν αισθήσει στα προβλήματα και τις δοκιμασίες των πνευματικών του τέκνων, κατά τον λόγο του αποστόλου Παύλου: «κλαίειν μετά κλαιόντων» ή «τις ασθενεί και ουκ ασθενώ; Τις σκανδαλίζεται και ουκ εγώ πυρούμαι;»

Ένδακρυς λοιπόν μιλούσε για τους «κάμνοντας» αυτούς, με τους οποίους ταυτίζονταν ουκ ολίγοι, αλλά για να γίνει η διαπίστωση της πεσμένης καταστάσεώς τους αφορμή για υπόδειξη του δρόμου προς υπέρβαση. Δεν έμενε δηλαδή ο μακαριστός διαπρύσιος κήρυκας του Ευαγγελίου σε μία «ανακύκλωση» των προβλημάτων, σε μία συναισθηματική «αγγύλωση», κατά την οποία τελικώς «ευχαριστείται» κανείς να θρηνεί τον εαυτό του «θυματοποιώντας» τον – τούτο συνιστά μάλλον ψυχική αρρώστια – αλλά αναγνωρίζοντας το πρόβλημα και τις πολυποίκιλες δυσκολίες της ζωής «ήρε», σήκωνε το πρόβλημα ως μέτοχος του Σταυρού του Κυρίου και άνοιγε τις προοπτικές της Αναστάσεως για όλους. Και δεν μπορεί να είναι αλλιώς για τους πιστούς τελικώς της Εκκλησίας, διότι ο Χριστός ζώντας το Πάθος του Σταυρού αναστήθηκε τριήμερος, που θα πει ότι έκτοτε κάθε πιστό μέλος Του, βαπτισμένο και χρισμένο στο όνομά Του, ακολουθεί μαζί Του την ίδια διαδικασία.

Κι είναι ευνόητο: πώς μπορεί κανείς να είναι χριστιανός χωρίς να αγωνίζεται αδιάκοπα να μένει στις άγιες εντολές του Χριστού; Δηλαδή πώς ο χριστιανός μπορεί να κρατάει την ταυτότητά του χωρίς να βρίσκεται εσαεί σε μία κίνηση υπέρβασης και «μετανάστευσης»; Διότι κίνηση και υπέρβαση της όποιας καταστάσεώς του είναι η ακολουθία του Χριστού. «Απαρνησάσθω εαυτόν και αράτω τον σταυρόν αυτού και ακολουθείτω μοι». Χριστιανός με άλλα λόγια που καθηλώνεται από τις δοκιμασίες και τους πειρασμούς της εδώ ζωής, πεσμένος και ηττημένος και αποκαμωμένος, δεν μπορεί να υπάρχει. Καμία δοκιμασία δεν υπέρκειται του χριστιανού. Διότι δεν επιτρέπει κάτι τέτοιο η Πρόνοια του Πανάγαθου Θεού μας. Δεν το λέει απόλυτα ο απόστολος Παύλος; «Δεν θα μας αφήσει ο Θεός να δοκιμαστούμε παραπάνω από όσο αντέχουμε, αλλά θα δώσει μαζί με τον πειρασμό και τη διέξοδο για να αντέξουμε». Κάθε δηλαδή πειρασμός είναι «κάτω» από εμάς, το σημειώνει και πάλι ο απόστολος, όταν δέχεται τα παράπονα πιστών που διεκτραγωδούσαν τη ζωή τους. Ο πειρασμός που μου γράφετε, λέει, είναι απλώς «ανθρώπινος». Διότι για τον απόστολο ο μόνος που βρίσκεται υπεράνω του πιστού και τον έχει στην αγκαλιά Του και τον ενισχύει με επίγνωσή του ή όχι είναι ο Κύριος Ιησούς.

Οπότε ο μακαριστός Γέροντας κηρύσσοντας την πνευματική αυτήν πραγματικότητα επεσήμαινε και το αίτιο του αποκαμώματος: την απώλεια της ελπίδας, πάει να πει την απώλεια της πίστης. Το να αποκάμει κάποιος και να παραμένει στην κατάσταση αυτή χωρίς αντίδρασή του δηλώνει ότι μάλλον δεν έχει πίστη, αφού το χαρακτηριστικό της αληθινής πίστης πέραν της αγάπης είναι η ελπίδα. «Πίστις εστίν ελπιζομένων υπόστασις» - ζεις με ελπίδα όταν πιστεύεις. Κι ερχόταν λοιπόν ως συν-κυρηναίος του αποκαμωμένου ο Γέροντας Γεώργιος για να του κάνει «ένεση» ζωής, στρέφοντάς τον σ’ Εκείνον που ακριβώς ήλθε στον κόσμο για να θεραπεύσει τα πάθη των ανθρώπων: «ιώμενος τα πάθη των ανθρώπων». «Σε καταλαβαίνω, παιδί μου» ήταν σαν να έλεγε ο μακαριστός, «αλλά ενεργοποίησε την πίστη σου. Ζήτησε από τον Κύριο την ενίσχυσή Του, γιατί Εκείνος είναι έτοιμος για κάτι τέτοιο» - το πρόβλημα δηλαδή ήταν η πνευματική χαλάρωση ως αλλοίωση της προτεραιότητας του χριστιανού: «ζητείτε πρώτον την βασιλείαν του Θεού».

Η Εκκλησία μας γνωρίζει την ανθρώπινη αδυναμία, γνωρίζει δηλαδή ότι συχνά τα προβλήματα της ζωής μας καταβάλλουν και μας «ρίχνουν» και σωματικά αλλά και ψυχικά. Η λύση όμως είναι να καταθέτουμε την αδυναμία αυτή στον παντοδύναμο Κύριο, του Οποίου η χαρά είναι ακριβώς η ενίσχυσή μας και η σωτηρία μας. Αυτό ακριβώς με μεγάλη ενσυναίσθηση επιτελούσε αδιάκοπα ο μακαριστός άγιος Γέροντας. Δάκρυζε για την ανθρώπινη αδυναμία, χαιρόταν όμως προσβλέποντας στη θεϊκή παντοδυναμία. Και ο πιστός λαός που έβλεπε την αλήθεια αυτή της καρδιάς του πράγματι παρηγοριόταν και αναθαρρούσε.

https://pgdorbas.blogspot.com/2026/01/blog-post_70.html

Πετροβολώντας τον Σμαραγδή...

 Θανάσης Κ.

Του Θανάση Κ.

Την ταινία του Σμαραγδή «Καποδίστριας» δεν την είδα. Ακόμα…

Άλλωστε τα εισιτήρια είναι sold out.

Είδα στο διαδίκτυο κάποια πολύ σύντομα αποσπάσματα, άκουσα να τη συζητάνε με πάθος γνωστοί μου που πρόλαβαν και την είδαν και διάβασα πλήθος κριτικές…

Δεν θα γράψω για την ταινία, λοιπόν...

Θα γράψω για τις κριτικές της ταινίας.

Και για την πρωτοφανή απήχησή της, παρά τις κριτικές.

* Πρώτον.

Ήδη κάνει ρεκόρ εισιτηρίων.

Σε τέσσερις μέρες παίχθηκε σε 90 αίθουσες και έκοψε 145 χιλιάδες εισιτήρια – τον μεγαλύτερο αριθμό πρώτων ημερών από τις «Σειρήνες του Αιγαίου» (2005).

Ήδη προστέθηκαν άλλες 32 αίθουσες και παίζεται σε περίπου 120, κάτι που δεν έχει ξανασυμβεί.

Τις επόμενες τρείς μέρες ήδη ξεπερνά τις 250 χιλιάδες εισιτήρια!

Μετριοπαθείς εκτιμήσεις προεξοφλούν πώς σύντομα θα ξεπεράσει το ένα εκατομμύριο εισιτήρια.

Μια ταινία που πολεμήθηκε πριν υπάρξει, της κόπηκε χρηματοδότηση και «πυροβολείται» από κριτικούς πριν ακόμα προβληθεί...

Αληθινό ιστορικό ρεκόρ!

Κι αυτό κάτι λέει.

* Δεύτερον.

Οι επαγγελματίες κριτικοί την κατηγορούν για «εύκολη χρήση εθνικών και θρησκευτικών συμβόλων» και για «αγιογραφία».

Δεν κατάλαβα ποτέ γιατί αυτό θεωρείται "κατηγορία".

Ο «Αντρέι Ρουμπλιόφ» του Ταρκόφσκι είναι αγιογραφία. Γεμάτη θρησκευτικούς συμβολισμούς.

Ο Αϊζενστάιν στον «Ιβάν τον Τρομερό» χρησιμοποιεί ωμούς εθνικούς συμβολισμούς για να δικαιολογήσει απερίγραπτη σκληρότητα «για το καλό της χώρας».

Αριστουργήματα και τα δύο!

Θα πουν βέβαια ότι ο Σμαραγδής δεν είναι Ταρκόφσκι ή Αϊζενστάιν.

Σωστά.

Τότε όμως γιατί τον κατηγορούν για κάτι που έκαναν κι εκείνοι;

Πριν τον κατηγορήσουν για την "τεχνική" του, τον κατηγορούν για την Τέχνη του, για τη "γλώσσα" των συμβολισμών που χρησιμοποίησε. Που ίδια ακριβώς την χρησιμοποίησαν άλλοι, τους οποίους τους έχουν στο απυρόβλητο.

Πάμε τώρα και στην "τεχνική"...

* Τρίτον.

Τον κατηγορούν για «επίπεδη κινηματογραφική γραφή», για απλοϊκή προπαγάνδα «επιπέδου σχολικής παράστασης».

Δεν μας τα λένε καλά: Εκατόν σαράντα χιλιάδες Έλληνες στριμώχτηκαν σε λίγες μέρες να δουν μια… σχολική παράσταση;

Σαν πολύ δημοφιλείς έγιναν ξαφνικά οι... "σχολικές παραστάσεις" στην Ελλάδα!

Κάτι δεν πάει καλά.

-- Ο Αγγελόπουλος στον «Θίασο» (1975) παρουσιάζει τους αριστερούς του Εμφυλίου ως "μάρτυρες" και τους δεξιούς ως απεχθείς καρικατούρες. Περιέργως κανείς δεν το πρόσεξε...

Το έργο εκθειάστηκε. Έχει υπέροχη φωτογραφία - όπως όλο το έργο του Αγγελόπουλου. Αλλά από σενάριο είναι απλοϊκό, γεμάτο χοντροκομμένη "διδακτικότητα" και εμφανέστατη αριστερή προπαγάνδα.

-- Το ίδιο και ο «Μπελογιάννης» του Νίκου Τζίμα (1980).

Και στις δύο περιπτώσεις υπάρχει μονομέρεια και αγιογραφία.

Το έργο του Τζίμα "Μπελογιάννης" αφορά ένα άνθρωπο που δικάστηκε, καταδικάστηκε και εκτελέστηκε στον απόηχο ενός Εμφυλίου Πολέμου.

Αλλά και ο "Καποδίστριας" του Σμαραγδή αφορά έναν δολοφονημένο πολιτικό.

Αν η μαρτυρική διάσταση δικαιολογεί την αγιογραφία στη μία περίπτωση, το ίδιο ακριβώς ισχύει και στην άλλη.

Γιατί κάποιοι αποδομούνται και άλλοι εξυμνούνται;

* Τέταρτον.

Μας λένε ότι το έργο είναι ιστορικά ανακριβές ή μονοδιάστατο.

Εδώ κορυφώνεται η ασχετοσύνη.

Καμία κινηματογραφική ταινία δεν είναι "ιστορική πραγματεία".

Όλες είναι δραματουργικές εκδοχές, αναγκαστικά ελλειπτικές.

-- Ο Κούνδουρος στον «Βενιζέλο» (1981) παρουσίασε αποσπασματικές εικόνες μιας θυελλώδους ζωής.

Κανείς δεν τον κατηγόρησε για "αποσιωπήσεις".

Όποιος θέλει πλήρη ιστορική απεικόνιση κάνει ντοκιμαντέρ δεκατεσσάρων επεισοδίων – όχι ταινία μιάμισης ώρας.

-- Το The Darkest Hour (2017) του Joe Wright είναι εξαιρετικό.

Ιστορικά όμως είναι απολύτως ελλειπτικό: λείπει σχεδόν πλήρως η Συμφωνία του Μονάχου, λείπει ο Τσάμπερλαιν, ο ρόλος του Χάλιφαξ, η πραγματική τραγικότητα του Τσώρτσιλ που δικαιώθηκε αφού χλευάστηκε.

Κι όμως το αποτέλεσμα είναι συγκλονιστικό.

Γιατί από τη σκοπιά που επέλεξε (δραματικός απεγκλωβισμός από την Δουνκέρκη), λειτούργησε.

Η κορυφαία σκηνή του έργου, η σκηνή στο μετρό του Λονδίνου, όπου ο κόσμος συσπειρώνεται αυθόρμητα γύρω από τον Τσώρτσιλ, είναι όντως μαγική - αν και θα μπορούσε να κατηγορηθεί ως "έντεχνος λαϊκισμός".

Τα μεγάλα διλήμματα εκείνης της εποχής λείπουν. Η άποψη "γιατί να μην συνθηκολογήσουμε, αφού είμαστε πια ηττημένοι και ανήμποροι;" που υπήρχε τότε, ιδιαίτερα στην βρετανική ελίτ, αποσιωπάται πλήρως στην ταινία.

Κι όμως αυτό ήταν που έκανε ακόμα πιο δραματική τη θέση του "κεντρικού προσώπου", του Τσώρτσιλ, που πήγε κόντρα σε όλους για να κρατήσει την χώρα του όρθια "την πιο σκοτεινή ώρα". Και του βγήκε.

Παρά τις βασικές αυτές ελλείψεις, το έργο ήταν αριστούργημα...

Όλες οι ιστορικές ταινίες είναι, σχεδόν αναπόφευκτα, ελλειπτικές.

Κι αυτό που δεχόμαστε για κάθε ιστορική ταινία, αρνούμαστε να το δεχθούμε μόνο για έναν: τον Σμαραγδή.

Θα μου πουν ξανά ότι ο Σμαραγδής δεν είναι Αγγελόπουλος ή Wright.

Σωστά.

Και την ταινία του την είδαν σε τέσσερις μέρες περισσότεροι απ’ όσους είδαν αντίστοιχες ταινίες σε δεκαετίες!

Να τα λέμε κι αυτά...

Το πραγματικό αμάρτημα του Σμαραγδή είναι τριπλό:

— Πρώτον, τόλμησε να κάνει ιστορικό κινηματογράφο.

— Δεύτερον, τον βλέπει μαζικά το κοινό.

— Τρίτον – και πιο ασυγχώρητο: ο κόσμος συγκινείται. Πολλοί κλαίνε και χειροκροτούν στο τέλος.

Θα μου πουν - και δικαίως - πως ό,τι συγκινεί δεν είναι κατ’ ανάγκην Τέχνη.

Συμφωνώ.

Αλλά ό,τι δεν συγκινεί, δεν είναι Τέχνη. Είναι πραγματεία.

Είναι άσκηση αισθητικής, είναι άσκηση τεχνικής, αλλά Τέχνη δεν είναι, αν δεν συγκινεί...

Κι αντίστοιχα υπάρχουν έργα που παρουσιάζουν πλήθος "ατέλειες", αλλά συγκινούν διαχρονικά. Αυτά είναι Τέχνη.

Ο Τσιτσάνης ΔΕΝ είναι Σοπέν. Ούτε Ραβέλ. Ο Τσιτσάνης αρχικά δεν ήξερε ούτε παρτιτούρες να διαβάζει...

Αλλά όταν η Ολλανδέζα βιολίστρια 'Εμα Σόμμερς έπαιξε τα "Ωραία" του Τσιτσάνη, σόλο, στην Συμφωνική του Ρότερνταμ, το κοινό - χωρίς να ξέρει τι ακριβώς κομμάτι παίζει (ήταν μετά από μπιζάρισμα), την αποθέωσε!

Κι έπρεπε να αποθεωθεί ο Τσιτσάνης στην Συμφωνική του Ρότερνταμ για να αρχίσουν κάποιοι "δικοί μας" εστέτ, να τον παίρνουν στα σοβαρά. (Μπορείτε να δείτε το σχετικό συγκλονιστικό βίντεο στο Υoutube: πληκτρολογείστε απλώς "ολλανδέζα βιολίστρια - Τσιτσάνης).

Δεν μπορούμε εύκολα να συμφωνήσουμε τι είναι "ωραίο"...

Ξέρουμε, όμως, τι είναι κλασικό:

αυτό που άντεξε στον χρόνο γιατί μίλησε σε πολλούς ανθρώπους, σε διαφορετικές εποχές, σε διαδοχικές γενιές. Ό,τι έμεινε διαχρονικό!

-- Το αρχαίο θέατρο το έκρινε το κοινό - όχι οι "κριτικοί" της εποχής.

Δεν ήξεραν από "υποκριτικές" ή "σκηνοθετικές" τεχνικές οι αρχαίοι. Δεν είχαν ακουστά τον... Στανιλσλάβσκι. Έπαιζαν πάνω σε άβολους κοθόρνους, φορώντας μάσκες.

Κι όμως οι τραγωδίες τους έγιναν "κλασικές" γιατί μιλάνε ακόμα. Σε όλους...

-- Ο Σαίξπηρ έγραφε για ανθρώπους του δρόμου. Που ήταν φτωχοί, συχνά εξαθλιωμένοι, που πλήρωναν εισιτήριο ένα μαρούλι...

Αλλά τους άγγιζαν τα σαιξπηρικά έργα. Όπως μας αγγίζουν και σήμερα...

-- Ο μαυρόασπρος ελληνικός κινηματογράφος της δεκαετίας του '60, με όλες τις μανιέρες του, με τις "γατούλες" του, με τα μελοδραματικά στερεότυπά του, άντεξε γιατί έδινε νόημα στο κοινό.

Κι όχι μόνο τότε. Τις ταινίες εκείνες που σήμερα τις περιφρονούν οι "εστέτ", τις είδαν και τις απόλαυσαν οι παππούδες μας, οι γονείς μας, εμείς και τα παιδιά μας - τις βλέπουν πια και τα εγγόνια μας.

Γιατί άραγε; Ήταν γεμάτες ατέλειες. Πολλές φορές ήταν "θεατρικός κινηματογράφος" - γύρισμα θεατρικής παράστασης. "Πρωτόγονος" από τεχνική άποψη...

Κι όμως, τα απόλαυσαν ήδη πέντε γενιές!

Αντίθετα, "αριστουργήματα" του "ποιοτικού" που εκθειάστηκαν τη δεκαετία του ’70 - κι όλες τις επόμενες - όπως οι «Τεμπέληδες της εύφορης κοιλάδας», δεν τα θυμάται κανείς.

Γιατί τάχα;

Γιατί απλούστατα κάποιοι συγχέουν την "τεχνική" με την Τέχνη!

Υπάρχουν έργα άψογης "τεχνικής", που δεν άγγιξαν τον κόσμο.

Όπως υπάρχουν έργα Τέχνης που από τεχνική έπασχαν, αλλά μίλησαν στον κόσμο κι εξακολουθούν να μιλάνε.

Οι πραγματικοί καλλιτέχνες-δημιουργοί αυτό το γνωρίζουν. Και γι' αυτό σκύβουν με σεβασμό και ταπεινότητα απέναντι σε δημιουργήματα που έχουν ακόμα και πρωτόγονη τεχνική, αλλά φέρουν υψηλό και διαχρονικό αισθητικό και συναισθηματικό φορτίο.

Αντίθετα, οι αλαζόνες "κριτικοί τέχνης", σχολιάζουν την τεχνική και αδυνατούν να αφουγκραστούν την Τέχνη.

Γι' αυτό και σήμερα θεωρούμε συχνά ως "αριστουργήματα" έργα που στην εποχή τους, οι εστέτ τα απέρριψαν ως "ανοησίες".

Κι ύστερα είναι και το άλλο - το σοβαρότερο.

Η ταινία του Σμαραγδή έφερε στην επιφάνεια ένα τεράστιο κενό:

Η #Ελλάδα γέννησε την τραγωδία και έχει πλεόνασμα Ιστορίας.

Κι όμως δεν παράγει ιστορικό θέατρο, ιστορικό μυθιστόρημα, ιστορικό κινηματογράφο. Οι λίγες εξαιρέσεις επιβεβαιώνουν τον κανόνα.

Κι όταν στις μέρες μας κάποιος τολμήσει να εμπνευστεί από την Ελληνική Ιστορία, δεν χρηματοδοτείται, δεν προβάλλεται και πάραυτα αποδομείται.

Κι όμως ο #Σμαραγδής, όχι απλώς το τόλμησε, αλλά κατάφερε το αδιανόητο: να φέρει μαζικά τον κόσμο στις αίθουσες.

Αν λοιπόν ο Σμαραγδής ακολουθεί «εύκολους δρόμους» για να συγκινήσει το ευρύ κοινό, περιμένω —με ειλικρινή ανυπομονησία— να εμφανιστεί κάποιος άλλος, πιο «έντεχνος» που θα συγκινήσει το ίδιο ευρύ κοινό, αλλά με πιο σύνθετους, "πολυ-επίπεδους τρόπους".

Περιμένω πότε θα εμφανιστεί κάποιος που θα καλύψει το κενό και θα αγγίξει πραγματικά το ευρύ κοινό, κάνοντας ιστορικό σινεμά, πιο έντεχνο και πιο άρτιο τεχνικά.

Φοβάμαι ότι θα περιμένω πολύ. Πάρα πολύ...

Μέχρι τότε, λοιπόν, βολευτείτε με τον Σμαραγδή.

Γιατί άλλος δεν υπάρχει.

ΥΓ.1 Το πρόβλημα δεν είναι να βελτιώσει την "τεχνική" του ο Σμαραγδής - ο οποίος στο κάτω-κάτω έχει αποσπάσει διεθνείς διακρίσεις κι έχει παιχθεί επιτυχώς σε ξένες πλατφόρμες (με το Ελ-Γκρέκο και όχι μόνο).

Το πραγματικό πρόβλημα είναι οι κριτικοί της Τέχνης να βγουν από τα αποστειρωμένα κλισέ τους και να αποκτήσουν Κριτικό Λόγο για όσα συμβαίνουν γύρω τους. Να καταλάβουν τι αγγίζει την κοινωνία διαχρονικά - κι ακόμα δεν κατάφεραν να το αντιληφθούν.

ΥΓ.2 Κάποιοι ενοχλούνται και για έναν λόγο ακόμη: ο #Καποδίστριας ταυτίζεται – εσφαλμένα – με τη ρωσική επιρροή.

Κι όμως, έγινε κυβερνήτης όταν είχε ήδη περιπέσει σε δυσμένεια από τον Τσάρο Νικόλαο Α΄.

Όταν στη Ρωσία είχε συντριβεί το Κίνημα των φιλελεύθερων "Δεκεμβριστών" και ο νέος Τσάρος είχε κάνει στροφή στον αυταρχισμό. Όταν η επιρροή του Καποδίστρια στη ρωσική αυλή ήταν πια μηδενική! Αλλά ο Καποδίστριας διατηρούσε το κύρος του εκτός Ρωσίας, γιατί ως υπουργός Εξωτερικών του προηγούμενου Τσάρου, του Αλέξανδρου του Α' στο Συνέδριο της Βιέννης, διασφάλισε την επιείκεια προς την ηττημένη Γαλλία μετά τους ναπολεόντειους πολέμους, και τη σύσταση της Ελβετικής ουδετερότητας, που άντεξε επί αιώνες.

Γι' αυτό ήταν οι επαναστατημένοι Έλληνες που τον κάλεσαν, στην απελπισία τους - όχι οι "ξένοι προστάτες" που τον επέβαλλαν από υστεροβουλία.

Ο Καποδίστριας ήρθε, ΟΧΙ ως "εκλεκτός ξένων προστατών", αλλά ως Έλληνας έτοιμος να τα θυσιάσει όλα.

Και τα θυσίασε όλα! Και την περιουσία του και την ίδια τη ζωή του!

Κάντε σύγκριση με τα τωρινά και θα καταλάβετε γιατί κλαίει ο κόσμος στο φινάλε...

Αυτό κάποιοι δεν το συγχώρησαν ποτέ στον Καποδίστρια.

Και δεν συγχωρούν ούτε τον Σμαραγδή, που τόλμησε να το θυμίσει.

https://www.facebook.com/photo?fbid=926588333026871&set=a.219561200396258